NUcheckt beoordeelt berichten op hun betrouwbaarheid. Volgens meerdere lezers heeft een Duitse viroloog gezegd dat onderzoekers aan hebben getoond dat 50 procent van de coronabesmettingen door aerosolen komt. Dit blijkt niet het geval.

Meerdere lezers schreven deze week op NUjij dat de Duitse viroloog Christian Drosten op 26 mei heeft gezegd dat bewezen is dat de helft van de besmettingen met het coronavirus plaatsvond via hele kleine - door besmette personen uitgestoten - druppeltjes, zogenaamde aerosolen. Aerosolen kunnen, in tegenstelling tot grotere druppels, langere tijd in de lucht blijven zweven.

Drosten verwacht dat aerosolen een belangrijke rol spelen bij de verspreiding van het coronavirus. Maar, hij heeft niet gezegd dat het bewezen is dat de helft van de coronavirusbesmettingen via aerosolen verliep.

“Beluister de wetenschappelijke podcast 26 mei van prof dr Drosten. Hij zegt dat uit onderzoek blijkt dat 50 procent, let op 50 procent, van de besmettingen door aerosolen binnen ontstaat.”
NUjij-lezer

Waar komt het vandaan?

Christian Drosten is viroloog aan het universiteitsziekenhuis Charité in Berlijn. Twee keer per week neemt hij met het Duitse radiostation NDR een podcast op, waarin hij wordt geïnterviewd door een wetenschapsjournalist.

In de podcast van maandag werden aerosolen, en hun mogelijke rol bij de verspreiding van het coronavirus, besproken. Drosten vertelt in deze podcast dat uit meerdere onderzoeken bleek dat coronavirusbesmettingen vooral binnen plaatsvinden, wat er volgens Drosten op wijst dat aerosolen een rol spelen bij de verspreiding van het coronavirus. Aerosolen kunnen binnen namelijk in relatief hoge concentraties in de lucht voorkomen.

Daarnaast vertelde Drosten in de podcast dat uit een onderzoek uit Hongkong bleek dat de helft van de virusdeeltjes die een besmet persoon uitstoot via ademen en hoesten, wordt uitgestoten in de vorm van aerosolen. De andere helft wordt uitgestoten in de vorm van grotere druppels. De grotere druppels vallen snel op de grond, maar de aerosolen kunnen relatief lang in de lucht blijven zweven.

Waarschijnlijk hebben NUjij-lezers op basis hiervan geconcludeerd dat is aangetoond dat 50 procent van de besmettingen kwam door aerosolen. Maar dit heeft Drosten dus niet gezegd en dit is ook niet bestudeerd in het onderzoek waar hij naar verwees.

Hoe verspreiden luchtwegvirussen zich?

  • Coronavirus is de benaming voor een type virus. Er zijn meerdere coronavirussen. Onder andere SARS, MERS, verschillende verkoudheidsvirussen en het virus dat nu een pandemie veroorzaakt zijn coronavirussen.
  • Er zijn meerdere manieren waarop luchtwegvirussen, zoals de griep en coronavirussen, zich kunnen verspreiden. Je kan besmet raken met een luchtwegvirus door direct contact, bijvoorbeeld door te zoenen met een besmet persoon, je kan besmet raken door indirect contact, bijvoorbeeld doordat er virusdeeltjes op de deurklink zitten en je kan besmet raken via de lucht.
  • In de lucht kan de overdracht weer plaatsvinden op twee manieren: via grote hoest-, nies- en spraakdruppels die snel op de grond vallen en via aerosolen, die langer in de lucht blijven zweven en die daardoor iemand op een grotere afstand kunnen besmetten. Of iedere vorm van overdracht mogelijk is en hoe groot de rol is van iedere manier waarop het virus kan worden overgedragen, verschilt waarschijnlijk per virus.

Naar welk onderzoek verwees Drosten?

Drosten schrijft aan NU.nl dat het onderzoek waar hij maandag in de podcast over sprak niet over het uitstoten van dit coronavirus ging, maar over het uitstoten van het griepvirus en verkoudheidsvirussen, waaronder verschillende coronavirussen.

Coronavirus is de benaming voor een groep virussen. Het coronavirus dat nu een pandemie veroorzaakt heet officieel SARS-CoV-2. SARS, MERS en verschillende verkoudheidsvirussen zijn ook coronavirussen.

Drosten verwacht dat dit coronavirus, zich wat betreft de uitstoot in aerosolen niet anders gedraagt dan coronavirussen die een verkoudheid veroorzaken.

In het onderzoek uit Hongkong is niet nagegaan hoe besmettelijk de uitgestoten virusdeeltjes waren. Het is dus ook niet bewezen dat de in aerosolen uitgestoten verkoudheidsvirusdeeltjes voldoende intact waren om iemand ziek te maken.

Grotere druppels belangrijk bij verspreiding coronavirus

Drosten verwacht dat bij de huidige pandemie besmetting via aerosolen een grotere rol speelt dan besmetting via indirect contact. Om deze reden stelt Drosten ook dat het waarschijnlijk belangrijker is om te ventileren, dan om objecten te desinfecteren. Drosten zei op 12 mei dat zijn onderbuikgevoel zegt dat aerosolen mogelijk voor de helft van de besmettingen met het coronavirus zorgen.

Volgens Drosten zijn druppels die groter zijn dan een aerosol, waar je mee in aanraking kan komen als je vlak bij een besmet persoon staat, echter nog steeds hele belangrijke verspreiders van het coronavirus. Afstand houden helpt om besmetting via deze druppels te voorkomen.

Het RIVM schrijft dat verspreiding met het coronavirus voornamelijk plaatsvindt via grotere druppels, die niet verder dan 1,5 meter door de lucht reizen. Of virusoverdracht via aerosolen, met name tijdens sporten en zingen, een rol speelt bij de verspreiding van het coronavirus, wordt volgens het RIVM nog onderzocht.

Heb jij een bericht of bewering gezien waarvan je de juistheid betwijfelt? Mail naar factcheck@nu.nl en dan gaan wij ermee aan de slag.