Het coronavirus kan zich op verschillende manieren verspreiden. Zo kan het virus bijvoorbeeld worden overgedragen via direct contact of via de lucht. De rol van iedere verspreidingsroute wordt nog onderzocht.

Je kunt op meerdere manieren besmet raken met een virus als het coronavirus. Je kunt bijvoorbeeld ziek worden door te zoenen met iemand die het virus heeft. Mogelijk kun je ook besmet raken als je samen met een besmette persoon in een afgesloten ruimte bent via kleine druppeltjes in de lucht (zogenoemde aerosolen).

Waarschijnlijk speelt niet iedere manier waarop het coronavirus van mens op mens kan worden overgedragen een even grote rol bij deze pandemie. Op basis van wat we nu weten, lijken afstand houden en direct contact vermijden effectief.

Hoe kan een virus worden overgedragen?

De aan het Erasmus MC verbonden moleculair viroloog Sander Herfst doet onderzoek naar hoe het coronavirus zich verspreidt en zet daarbij fretten in. Herfst legt uit dat luchtwegvirussen, zoals het griepvirus en het coronavirus, zich op drie verschillende manieren kunnen verspreiden.

Luchtwegvirussen kunnen zich ten eerste verspreiden via direct contact, bijvoorbeeld doordat je iemand een zoen of een hand geeft. Daarnaast kunnen virussen zich ook verspreiden via indirect contact, bijvoorbeeld via een deurklink of een tafel. Tot slot kunnen ze zich ook verspreiden via de lucht.

In de lucht kunnen virussen weer op twee manieren worden overgedragen. Herfst legt uit dat mensen besmet kunnen raken via relatief grote druppels die worden uitgestoten bij uitademen, hoesten of niezen. Deze druppels landen vaak binnen een straal van 1 meter op de grond en blijven niet in de lucht hangen.

Ook kunnen virussen zich verspreiden via hele kleine druppeltjes, de aerosolen. Deze druppeltjes blijven langere tijd in de lucht zweven. Ze kunnen dus lang nadat een besmette persoon in de ruimte is geweest nog worden ingeademd en mogelijk iemand besmetten. We weten nog niet of virusoverdracht via aerosolen een rol speelt bij de huidige pandemie.

Overdracht via de lucht en direct contact

Herfst legt uit dat het onderzoek onder fretten van het Erasmus MC aantoont dat dit coronavirus in ieder geval via direct contact en via de lucht kan worden overgedragen. Om te testen of het virus via de lucht werd overgedragen, werden de kooien van besmette fretten op 10 centimeter afstand gezet van de kooien van onbesmette fretten. Het virus bleek inderdaad op deze korte afstand via de lucht overdraagbaar. De fretten die via de lucht werden besmet, werden uiteindelijk net zo ziek van het coronavirus als de fretten die via direct contact werden besmet.

Het is niet te zeggen of het virus in dit onderzoek werd overgedragen via grotere druppels of aerosolen. Herfst vertelt nu te gaan onderzoeken of fretten het virus ook op een afstand van 1 meter kunnen overdragen. "Afhankelijk van de resultaten kunnen we die afstand ook nog vergroten."

Maatregelen gericht op voorkomen contact en infectie via grote druppels

Volgens Herfst blijkt uit de praktijk dat socialdistancingmaatregelen - die voornamelijk zijn gericht op het voorkomen van direct en indirect contact en verspreiding via de lucht via grote druppels - effectief zijn. Dit wijst er volgens hem op dat de rol van aerosolen bij de verspreiding van het coronavirus klein is.

Viroloog Marc Van Ranst van de KU Leuven zei tegen het Vlaamse VRT NWS dat de daling van de besmettingsgraad in België een belangrijke aanwijzing is dat de getroffen maatregelen effectief zijn en het virus vooral via direct contact en grotere druppels wordt verspreid.

(Nog) geen infectueuze aerosolen gevonden

Is het mogelijk dat mensen met het coronavirus besmet zijn geraakt door in de lucht zwevende aerosolen? Herfst vertelt dat het wetenschappers nog niet is gelukt om intact coronavirus (dat nog besmettelijk is) op te vangen uit de lucht. "Het is op dit moment onduidelijk of mensen besmettelijk virus via aerosolen uitstoten"

Chinese onderzoekers vonden eerder wel deeltjes van het coronavirus in de lucht bij wc's van een ziekenhuis waar coronapatiënten verbleven. Het is onbekend of het virus nog voldoende intact was om mensen te besmetten en ziek te maken.

De complete gids voor mondkapjes in het openbaar vervoer
132
De complete gids voor mondkapjes in het openbaar vervoer

Volg de laatste ontwikkelingen rond het virus in ons liveblog.