Nieuw-Zeeland meldde deze week de verspreiding van het coronavirus te hebben ingedamd. De regering van premier Jacinda Ardern krijgt internationaal veel lof: ingrijpende maatregelen werden in een vroeg stadium genomen, helder gecommuniceerd en streng gehandhaafd.

De cijfers zijn klinkend: Nieuw-Zeeland bevestigde donderdag twee nieuwe besmettingsgevallen in het voorgaande etmaal. Er waren in totaal 216 patiënten, een afname van 10 ten opzichte van woensdag, van wie er 7 in het ziekenhuis liggen. Geen van hen had op dat moment intensieve zorg nodig.

Het totale aantal bevestigde en vermoede COVID-19-infecties in Nieuw-Zeeland bedroeg 1.476 en zeker 19 mensen overleden aan de gevolgen van het virus.

Het reproductiegetal van het virus (R) was deze week 0,4. Dat betekent concreet dat twee Nieuw-Zeelandse coronapatiënten samen gemiddeld minder dan één andere persoon besmetten. Een reproductiegetal onder 1 is essentieel om een epidemie tot staan te brengen.

De Nieuw-Zeelandse regering zorgde maandag voor wat nationale en internationale verwarring door te beweren het virus te hebben 'geëlimineerd'. Premier Ardern moest uitleggen dat het coronavirus niet volledig is uitgeroeid, maar dat het zich niet meer kan verspreiden onder de Nieuw-Zeelanders. Hier en daar kan nog een nieuw geval opduiken, maar agressief testen en uitvoerig contactonderzoek moet zorgen dat het daarbij blijft.

"Eliminatie betekent niet dat er nul ziektegevallen zijn, het betekent zerotolerance voor ziektegevallen", zei Ardern.

Afgelegen ligging én vroeg optreden

Het succes van de Nieuw-Zeelandse aanpak is volgens deskundigen deels te danken aan geografische factoren. Als relatief afgelegen eiland kon het de grenzen makkelijk sluiten, en het heeft maar zo'n vijf miljoen inwoners en een vrij lage bevolkingsdichtheid.

Maar ook de opstelling van de Nieuw-Zeelandse regering wordt internationaal geroemd. Al medio maart, een week nadat Italië op slot ging, werden de eerste ingrijpende maatregelen genomen, zoals een verbod op samenkomsten van meer dan honderd personen en een thuiswerkadvies.

Op dat moment werden reizigers die in het land aankwamen al in quarantaine geplaatst en streng gecontroleerd. De regering wist de testcapaciteit snel op te schalen en deed uitvoerig contactonderzoek. Waar andere landen al snel overgingen op een strategie om de gevolgen van de pandemie te beperken, bleef Nieuw-Zeeland zich richten op containment; het nauw in kaart brengen en stoppen van de verspreiding.

Een lockdown, een van de strengste ter wereld, volgde op 26 maart. Stranden, zeepromenades en speeltuinen werden verboden terrein en alle scholen en niet-essentiële bedrijven sloten, inclusief afhaal- en bezorgrestaurants.

Premier Nieuw-Zeeland: 'De Paashaas is een vitaal beroep'
35
Premier Nieuw-Zeeland: 'De Paashaas is een vitaal beroep'

Na ruim een maand weer een burgertje weghappen

De Nieuw-Zeelandse scholen openden woensdag hun deuren, hoewel de regering alle leerlingen die vanuit huis les kunnen krijgen aanraadt dat nog steeds te doen. Een beperkt aantal restaurants ging dinsdag weer open, wat vanaf het ochtendgloren leidde tot lange rijen bij fastfoodzaken en uitgeputte pizzabezorgers.

"We hebben Quarter Pounders gehaald, Big Macs, drankjes. Ik heb nog twee cheeseburgers over, maar die krijg ik niet op", zei Tai Perez, die zich dinsdag om 4.00 uur had aangesloten in de rij bij een McDonald's in Auckland, tegen de New Zealand Herald.

Een terugkeer naar normaal is de versoepeling niet. De Nieuw-Zeelandse regering hanteert maatregelen op vier alarmniveaus, en het land is nu van de hoogste categorie naar standje drie gegaan. Social distancing is nog steeds het devies en cafés, kappers en winkelcentra, en andere winkelgebieden blijven nog zeker twee weken dicht. De angst voor een tweede golf van besmettingen, zoals in Japan, is nog steeds reëel.

"Als we even een minuut onze rug keren, zitten we weer op het pad naar een ernstige uitbraak. Dat hebben we in het buitenland al zien gebeuren", schreef microbioloog Siouxsie Wiles van de universiteit van Auckland in opiniemagazine The Spinoff. "Als je uit een vliegtuig springt, heb je een parachute om. Maar je doet die parachute niet af, totdat je veilig bent geland."