Op verschillende plekken wereldwijd worden chloroquine en hydroxychloroquine ingezet tegen de ziekte die veroorzaakt wordt door het coronavirus. Maar, we weten nog niet of deze middelen ook werken. In Nederland start daarom volgende week een landelijk onderzoek naar deze middelen.

Het oude antimalariamiddel chloroquine en het nauwverwante hydroxychloroquine worden op dit moment in Nederlandse ziekenhuizen soms gebruikt bij de behandeling van patiënten met ernstige klachten als gevolg van het coronavirus.

Wat voor effect deze middelen hebben op COVID-19-patiënten en welke nadelen deze middelen hebben, wordt vanaf volgende week op meerdere plekken in Nederland onderzocht. NU.nl sprak hierover met Andy Hoepelman, hoogleraar interne geneeskunde en infectieziekten aan het UMC Utrecht en coördinator van dit onderzoek.

Oud malariamiddel en middel tegen reuma

Hoepelman vertelt dat zowel chloroquine als hydroxychloroquine al lange tijd gebruikt wordt. "Chloroquine werd in het verleden gebruikt tegen malaria en hydroxychloroquine wordt regelmatig voorgeschreven bij reuma en de auto-immuunziekte SLE (systemische lupus erythematodes)."

Op dit moment zijn beide middelen opgenomen in de Nederlandse behandelrichtlijn voor COVID-19. Chloroquine en hydroxychloroquine mogen in ziekenhuizen gebruikt worden bij de behandeling van COVID-19, ook al is de werking nog niet wetenschappelijk bewezen. Hier is voor gekozen omdat er wel aanwijzingen zijn dat chloroquine en hydroxychloroquine misschien kunnen helpen en er überhaupt geen middel is met bewezen gunstig effect bij COVID-19.

Onderzoek gericht op voorkomen van verergering symptomen

Hoepelman vertelt dat er in China enkele kleine niet-gepubliceerde onderzoeken zijn gedaan naar chloroquine en hydroxychloroquine en dat de middelen ook op andere plekken zijn gebruikt.

"De resultaten lijken wisselend en in de meeste onderzoeken was er helemaal geen controlegroep. Een controlegroep is een groep patiënten die het mogelijk werkzame middel niet krijgen, maar verder wel op dezelfde manier worden behandeld. Zonder controlegroep kan je niet zeggen of behandeling met chloroquine of hydroxychloroquine beter werkt dan de standaardbehandeling in het ziekenhuis."

"We gaan nu in Nederland met een onderzoek starten waarbij COVID-19-patiënten, die niet op de intensive care liggen, maar wel zijn opgenomen in het ziekenhuis, ofwel een behandeling met chloroquine, ofwel een behandeling met hydroxychloroquine, ofwel een optimale standaardbehandeling krijgen. Een dergelijk onderzoek is wereldwijd nog niet gedaan."

"We willen weten of bij patiënten die behandeld worden met chloroquine of hydroxychloroquine de symptomen van COVID-19 minder vaak verergeren en of deze patiënten dus minder vaak op de IC terechtkomen dan de patiënten die de optimale standaardbehandeling krijgen."

Waarom duurt het zo lang om een coronavaccin te maken?
125
Waarom duurt het zo lang om een coronavaccin te maken?

Belangrijkste bijwerking is op het hart

Ook de mogelijke bijwerkingen van chloroquine en hydroxychloroquine worden in dit onderzoek gemonitord. "Baat het niet dan schaadt het niet, geldt niet voor deze medicijnen. Omdat chloroquine en hydroxychloroquine al lang bij andere aandoeningen worden gebruikt, zijn de bijwerkingen wel bekend," aldus Hoepelman.

"De belangrijkste bijwerking is een specifieke bijwerking op het hart. Hier letten we op en er wordt zowel voor als tijdens de behandeling een hartfilmpje gemaakt."

"Daarnaast zijn er nog wat algemene bijwerkingen, zoals misselijkheid, braken, diarree en ook psychische klachten komen voor. Bij langdurig gebruik kan ook een oogaandoening ontstaan. Dit verwachten we bij dit onderzoek niet omdat de patiënten slechts vijf dagen chloroquine of hydroxychloroquine slikken."

Resultaten

Hoepelman hoopt dat ze na het behandelen van driehonderd tot vierhonderd patiënten kunnen zeggen of chloroquine en hydroxychloroquine ervoor zorgen dat COVID-19 minder vaak verergert. "Als het inderdaad lijkt te werken, dan kunnen we vervolgens verder kijken naar de beste behandeling."

Volg de laatste ontwikkelingen rond het virus in ons liveblog.