Verschillende Europese landen verplichtten afgelopen week het dragen van mondkapjes in bepaalde openbare ruimtes. Ook de Verenigde Staten en de wereldgezondheidsorganisatie WHO overwegen het advies om geen mondkapjes te dragen te veranderen, maar volgen het RIVM hebben mondkapjes onder de huidige maatregelen geen zin en brengen ze zelfs extra risico met zich mee.

Oostenrijk, Tsjechië en Slowakije hebben mondkapjes de afgelopen week in bepaalde openbare ruimtes, zoals supermarkten, verplicht gesteld. De drie volgen daarmee in bepaalde zin het beleid van Aziatische landen zoals Zuid-Korea en China, waar maskers worden gedragen om te voorkomen dat de dragers anderen besmetten.

"Als wij nu mondkapjes zouden dragen, heeft dat geen zin", zei Jaap van Dissel, directeur van het Centrum Infectieziektebestrijding bij het RIVM, afgelopen woensdag in reactie op vragen van Lodewijk Asscher (PvdA). "Wij zitten op een afstand waar druppels (die het virus verspreiden, red.) niet komen. En mondkapjes bieden geen bescherming. Dat was het standpunt en is het nog steeds."

Het RIVM volgt hiermee het huidige advies van de wereldgezondheidsorganisatie WHO. Die stelt dat mondkapjes, gezien het grote tekort hieraan, gereserveerd moeten blijven voor zorgmedewerkers. Ook is er nog weinig bewijs dat mondkapjes de drager zelf beschermen tegen besmetting, als strikte regels niet worden gevolgd.

New York: Bedek gezicht met sjaals of bandana's

Maar op sommige plekken begint de opvatting over mondkapjes te veranderen. Opmerkelijk is dat de Amerikaanse stad New York vrijdag alle bewoners vraagt de mond te bedekken met zelfgemaakte maskers, van bijvoorbeeld een sjaal of bandana. In de Duitse steden Jena en Nordhausen is het bedekken van de mond verplicht gesteld in winkels en openbare gebouwen, ook daar worden provisorische maskers aangeraden.

De beleidsveranderingen komen overeen met een beeld van de ziekte dat nog niet alle gezondheidsexperts delen. Nu steeds meer onderzoek uitwijst dat mensen die amper merkbare symptomen ervaren toch besmettelijk kunnen zijn, nemen sommige autoriteiten het zekere voor het onzekere. Geïmproviseerde bedekking zou genoeg kunnen zijn om ervoor te zorgen dat je anderen niet besmet wanneer je in een fase zit waar je nog geen symptomen ervaart, zeggen zij.

RIVM ziet Nederlands beleid niet snel veranderen

Het advies over mondbedekking wordt momenteel heroverwogen door de gezondheidsorganisatie WHO en de Verenigde Staten. Woordvoerder Coen Berends van het RIVM laat weten dat hij het beleid in Nederland niet snel ziet veranderen. De kwestie wordt volgens hem wel regelmatig besproken bij het Outbreak Management Team (OMT), dat de regering over de coronacrisis adviseert.

"Mondkapjes zorgen voor een vals gevoel van veiligheid. Mogelijk zullen mensen dan toch met een mondkapje naar buiten gaan als ze lichte klachten hebben", zegt hij. Daarbij kan het verkeerd gebruik leiden tot een hogere besmettingskans, doordat mensen de druppels op het masker aanraken bij het op- en afnemen en zo doorgeven aan een ander, zegt Berends.

Ziet het RIVM dan geen nut in provisorische maskers? Mensen die onbewust besmettelijk zijn, zouden anderen ermee kunnen beschermen. Berends zegt de 1,5 meter afstand die nu geldt, dit al voldoende doet: "We zien ook al dat deze maatregelen werken."

Waarom mondkapjes door de run erop naar de verkeerde mensen gaan
100
Waarom mondkapjes door de run erop naar de verkeerde mensen gaan

Volg de laatste ontwikkelingen rond het virus in ons liveblog.

Het coronavirus in het kort

  • Het coronavirus verspreidt zich vooral van mens op mens via nies- en hoestdruppeltjes. De kans dat je besmet raakt via oppervlakken zoals deurklinken is klein. Deze kans wordt kleiner als je vaak je handen wast.
  • Je kunt de kans op verspreiding flink verkleinen door minstens 1,5 meter afstand te houden van anderen.
  • De coronamaatregelen hebben ertoe geleid dat een geïnfecteerde persoon gemiddeld minder dan één andere persoon besmet. Eerder lag dit zogeheten reproductiegetal tussen de twee en de drie.
  • Verreweg de meeste patiënten hebben milde (griepachtige) klachten.
  • Bijna alle sterfgevallen betreffen ouderen of andere kwetsbare personen, zoals hart-, long- of diabetespatiënten. Als iedereen de maatregelen naleeft, verkleint dat hun risico's.
  • Lees hier welke voorzorgsmaatregelen je moet nemen.