Hoelang moet je als coronapatiënt wachten tot je de buitenwereld weer in mag als je geen gezondheidsklachten meer hebt? Het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM) zegt 24 uur, de gezondheidsorganisatie WHO raadt twee weken aan. Waarom zit er zo'n groot verschil tussen die twee adviezen?

Als je 24 uur lang geen ziekteverschijnselen meer hebt gehad, zoals hoesten of een loopneus, dan "ben je genezen" en "kun je anderen niet meer besmetten", schrijft het RIVM op de website. De WHO heeft een strenger advies: wanneer je geen klachten meer hebt, moet je nog twee extra weken in isolatie blijven.

Afgelopen woensdag tijdens de technische briefing aan leden van de Tweede Kamer lichtte Jaap van Dissel, directeur van het Centrum Infectieziektebestrijding van het RIVM, toe waarom Nederland 24 uur als maatstaf aanhoudt.

Is het virus wel of niet besmettelijk zonder symptomen?

Zowel voor- als nadat je ziekteverschijnselen van COVID-19 vertoont, kunnen er concentraties van het virus in het lichaam zitten, bijvoorbeeld in de neus, keel of longen, legt Van Dissel uit. Besmetting voordat klachten opkomen, speelt waarschijnlijk een kleine rol in de totale verspreiding van het virus, al is hier nog onduidelijkheid over, zegt het RIVM.

Als je wel al virus in je keel of neus hebt, maar geen klachten ervaart, kun je bijvoorbeeld iemand besmetten door met je vinger in je neus te zitten en daarna een deurklink aan te raken. Het RIVM en het Outbreak Management Team (OMT) dat de regering adviseert over de coronacrisis, stellen dat deze manier van verspreiding tegengegaan kan worden door regelmatig en grondig de handen te wassen en niet aan het gezicht te zitten.

Hoe werkt immuniteit voor corona?
87
Hoe werkt immuniteit voor corona?

Twee weken is luxe die we niet hebben

Op het moment dat iemand de hele ziekte heeft doorgemaakt, dus niet meer hoest, geen loopneus heeft of koorts, zie je volgens Van Dissel dat de hoeveelheid virus in het lichaam al een tijd aan het afnemen is. Dat betekent niet dat er na 24 uur geen enkele kans is dat er nog virus aangetroffen wordt in de keel of neus van een patiënt, benadrukt de RIVM-baas. Een besmettingskans is, hoe klein dan ook, nog wel aanwezig.

Waarom adviseren het RIVM en OMT-crisisteam dan wel de 24 uursgrens? Die regel is volgens Van Dissel met name geboren uit noodzaak in het hard getroffen Noord-Brabant, waar zorgpersoneel aan het werk moet blijven om tekorten te voorkomen.

"Als je de luxe hebt om dat veertien dagen te doen (in isolatie blijven, red.), dan kun je met veertien dagen ongetwijfeld zeker zijn", zegt Van Dissel.

Maar hij voegt toe: "Je moet ergens een praktisch punt kiezen." En uit de ervaringen uit Noord-Brabant blijkt dat de maatregel werkt, zegt hij. De 24 uursgrens leidde ertoe dat er minder verspreiding in Brabantse ziekenhuizen was dan anders viel te verwachten.

Maar moet die 24 uur dan voor iedereen gelden?

Toch rijst de vraag of het wel verstandig is voor iedereen om die 24 uursrichtlijn te volgen. De WHO stelt namelijk dat ook nadat de klachten zijn verdwenen, patiënten het virus nog elf tot achttien dagen kunnen doorgeven. Daarom raadt de organisatie mensen aan uit voorzorg nog twee weken in isolatie te blijven wanneer ze geen klachten meer hebben.

Kamerlid Femke Merel van Kooten-Arissen vroeg tijdens de briefing waarom op de website van het RIVM "onomwonden" staat dat "iedereen" na 24 uur zonder klachten niet meer besmettelijk is. Sommige mensen zonder vitaal beroep kunnen misschien toch beter die twee weken langer binnenblijven?

Op de vraag van het Kamerlid gaf Van Dissel toe dat het OMT wellicht moest overwegen om een strenger advies uit te vaardigen voor patiënten zonder vitaal beroep. Hij zei haar voorstel in te zullen brengen bij de volgende bijeenkomst van het OMT.

Volg de laatste ontwikkelingen rond het virus in ons liveblog.

Het coronavirus in het kort

  • Het coronavirus verspreidt zich vooral via nies- en hoestdruppeltjes. Het virus kan direct van mens op mens worden overgedragen of (voor beperkte tijd) via oppervlakken zoals deurklinken.
  • Een geïnfecteerde persoon besmet gemiddeld twee à drie anderen. De voorzorgsmaatregelen zijn nodig om dit in te dammen.
  • Verreweg de meeste patiënten hebben milde (griepachtige) klachten.
  • Bijna alle sterfgevallen betreffen ouderen of andere kwetsbaren, zoals hart-, long- of diabetespatiënten. Als iedereen de maatregelen naleeft, verkleint dat hun risico's.
  • Lees hier welke voorzorgsmaatregelen je moet nemen.