Het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM) concludeerde woensdag voorzichtig dat het aantal nieuwe coronabesmettingen in Nederland lijkt te stabiliseren. Veel mensen reageerden kritisch, aangezien slechts een klein deel van de Nederlanders met klachten wordt getest. Het RIVM keek voor die conclusie echter niet naar het totale aantal testresultaten, maar naar de ziekenhuispatiënten, bleek woensdag in een uitzending van Nieuwsuur.

Het RIVM trok de conclusie "door te kijken naar de eerste ziektedag van patiënten die zijn opgenomen", aldus RIVM-baas Jaap van Dissel. "Dat wordt nauwkeurig uitgezocht in Nederland, wat betekent dat dit een vrij betrouwbare maat is, maar het blijft een schatting en die moet uiteindelijk zijn nut bewijzen."

Hoewel inderdaad lang niet elke zieke in Nederland wordt getest, worden ziekenhuispatiënten met coronavirus-achtige klachten wel (vrijwel) allemaal getest. Dus hoe meer of minder mensen met klachten in het ziekenhuis belanden, hoe meer of minder andere Nederlanders verhoudingsgewijs ook besmet zullen zijn.

Van Dissel: "Over het algemeen wordt iedereen in ziekenhuizen wel getest. Je hebt ook ziekenhuizen die een CT-scan gebruiken om de diagnose te stellen. Het kan best zijn dat we een aantal gevallen missen, maar met de overgrote bulk kunnen we er in ieder geval van uitgaan dat de daling die we daar zien, een reële daling is."

'Aansteekcijfer' ging van twee naar één

Het RIVM kijkt daarvoor naar het zogeheten reproductiegetal, dat aantoont hoeveel anderen een besmet persoon ongeveer besmet. "Gemiddeld was het zo dat één iemand twee anderen aansteekt. We hebben dat teruggerekend aan de hand van de eerste ziektedagen van opgenomen patiënten, en dan blijkt het dat het de afgelopen dagen toch is afgenomen."

Het reproductiegetal is dankzij de landelijke maatregelen gedaald van twee naar één, blijkt uit de cijfers. "De grote vraag is: wat is het getal nu?"

Van Dissel vervolgt: "Het kan ook zo zijn dat door gebeurtenissen zoals afgelopen weekend, toen mensen in groten getale bij elkaar kwamen en naar de natuur of het strand gingen, dat het reproductiegetal tijdelijk weer omhooggaat." Daarom blijft het de bedoeling dat iedereen zich aan de maatregelen houdt, ondanks het voorzichtig goede nieuws.

Patiënt kan maand lang op ic liggen

Bovendien vreest de Nederlandse Vereniging van Intensive Care (NVIC) nog steeds dat de capaciteit van het aantal ic-bedden in Nederland te laag zal zijn. De NVIC verwacht dat de ic-piek pas eind mei te zien zal zijn.

Van Dissel vindt dat logisch: "Als er nu iemand besmet wordt, dan heeft hij een incubatieperiode van tussen de paar dagen tot twaalf dagen, dan wordt iemand pas ziek. Dan duurt het weer een week voordat zo iemand naar het ziekenhuis komt, en dan kan het weer een paar dagen duren voordat hij eventueel naar de intensive care moet. En vervolgens kan hij wel een maand een bed bezet houden op de ic", legt hij uit.

"Ook al zou je dus nu een afvlakking zien in het aantal gevallen, dan duurt het nog een geruime tijd voordat we die op de ic-opnames en de totale belasting op de ic's gaan zien."

Volg de laatste ontwikkelingen rond het virus in ons liveblog.

Het coronavirus in het kort

  • Het coronavirus verspreidt zich vooral van mens op mens via nies- en hoestdruppeltjes. De kans dat je besmet raakt via oppervlakken zoals deurklinken is klein. Deze kans wordt kleiner als je vaak je handen wast.
  • Je kunt de kans op verspreiding flink verkleinen door minstens 1,5 meter afstand te houden van anderen.
  • Een geïnfecteerde persoon besmet gemiddeld twee à drie anderen. De voorzorgsmaatregelen zijn nodig om dit in te dammen.
  • Verreweg de meeste patiënten hebben milde (griepachtige) klachten.
  • Bijna alle sterfgevallen betreffen ouderen of andere kwetsbare personen, zoals hart-, long- of diabetespatiënten. Als iedereen de maatregelen naleeft, verkleint dat hun risico's.
  • Lees hier welke voorzorgsmaatregelen je moet nemen.