NUcheckt controleert dagelijks mogelijk nepnieuws over het coronavirus. Dit keer een 'bericht uit Zwitserland', dat veel verschillende beweringen over het coronavirus bevat.

Een Facebook- en Whatsapp-bericht, dat begint met de tekst 'De volgende informatie uit Zwitserland' is afgelopen week het vaakst naar NUcheckt gemaild, met de vraag of het bericht klopt. In het bericht staat informatie over het coronavirus en worden er adviezen gegeven om besmetting te voorkomen.

Hieronder een aantal passages uit het Whatsapp-bericht:

“Een Italiaanse arts die in het Shenzhen ziekenhuis in China heeft gewerkt, is door de Chinese regering benoemd tot lid van het Wuhan Pneumonia Virus (Corona) team.”

Bestaat deze Italiaanse arts?

De arts in de bovenstaande passage zou de bron zijn van Whatsapp-bericht. NUcheckt heeft geen Italiaanse arts in Shenzen kunnen vinden die betrokken is bij de bestrijding van het coronavirus. In Italië is begin maart wel een vergelijkbaar bericht op sociale media rondgegaan waarin "een neef en een oom" in Shenzen als bron werden genoemd. Mogelijk heeft degene die dit bericht naar het Nederlands vertaalde, dit veranderd in "een Italiaanse arts".

In het Italiaanse bericht staat verder ongeveer dezelfde informatie als in het Nederlandse bericht. Er is ook een Engelstalige versie van dit bericht. Deze versie wordt zelfs al sinds 7 februari in verschillende varianten verspreid. In de verschillende varianten wordt de informatie ook aan verschillende bronnen toegeschreven. Geen enkele instantie of arts heeft tot nu toe bevestigd de auteur van dit bericht te zijn.

“Hij heeft een zeer interessant artikel geschreven, waarvan hier een samenvatting: als een verkouden persoon neusafscheiding met sputum (dat wat je ophoest) heeft, is hij/zij niet besmet met het Coronavirus. Het Coronavirus veroorzaakt een longontsteking met droge hoest zonder neusafscheiding.”

Waarom dit niet klopt:

Het ophoesten van slijm (sputum) is niet het meest voorkomende symptoom van een besmetting door het coronavirus, maar onderzoeken lieten wel zien dat meerdere patiënten die vanwege de gevolgen van het coronavirus in het ziekenhuis zijn opgenomen, slijm ophoesten. Het klopt dus niet dat als je slijm ophoest, je niet besmet bent met het coronavirus.

“Anderzijds is het goed om te weten dat het Coronavirus niet hittebestendig is en doodgaat bij een temperatuur van 26 tot 27 graden. Drink dus veel hete dranken, zoals thee enz. Dit zal niet genezen, maar het is wel goed voor je lichaam.  Heet water/hete dranken doden effectief alle virussen.”

Waarom dit niet klopt:

Het WHO schrijft dat, voor zover we weten, het coronavirus in alle klimaten kan worden overgedragen, dus ook op plekken waar het 26 graden of warmer is. Er is daarnaast ook geen bewijs dat hete dranken drinken helpt tegen het coronavirus. Besmetting met het coronavirus lijkt vooral te komen door het inademen van hoest- en niesdruppeltjes.

“Als het virus op een metalen oppervlak terecht komt, blijft het minimaal 12 uur leven. Houd er dus rekening mee dat als je in contact komt met een metalen oppervlak (deurklink etc) je je handen grondig met zeep moet wassen. Het virus kan 6 tot 12 uur in weefsels (stoffen) actief blijven.”

Waarom dit grotendeels klopt:

Het coronavirus kan zich niet vermenigvuldigen op spullen, maar kan wel enige tijd overleven buiten iemands lichaam. Het coronavirus kan, afhankelijk van de omstandigheden, mogelijk zelfs 72 uur overleven op harde oppervlakken. Na 72 uur is de hoeveelheid virus wel heel sterk afgenomen en bovendien geldt deze periode voor laboratoriumomstandigheden. Zaken als luchtvochtigheid en temperatuur hebben waarschijnlijk invloed op hoelang het coronavirus overleeft.

Spullen kunnen alleen een besmettingsbron zijn als je er eerst met je handen aan zit en daarna met je handen je gezicht aanraakt. Om deze reden is het belangrijk regelmatig je handen te wassen.

“Symptomen van longontsteking door het Coronavirus veroorzaakt: eerst infecteert het virus je keel. Dat voelt in je keel als een droge keelpijn die 3 tot 4 dagen aanhoudt. Vervolgens voegt het virus zich samen met je neusvloeistof en zakt het via je luchtpijp af naar de longen, waardoor de Wuhan-longontsteking ontstaat.”

Waarom dit niet helemaal klopt:

Het klopt dat sommige patiënten die ziek worden door het coronavirus een zere keel hebben en ook een longontsteking komt voor. Maar niet iedereen die besmet is met het coronavirus krijgt een zere keel of een longontsteking en als iemand een longontsteking krijgt als gevolg van het coronavirus, wordt dit niet altijd voorafgegaan door een zere keel. Hoe snel COVID-19 zich ontwikkelt, verschilt per patiënt.

“Taiwanese experts bieden een eenvoudige zelfcontrole, die je elke ochtend kunt doen: haal diep adem en houd je adem langer dan 10 seconden vast. Als je dit kunt zonder hoesten, ongemak als benauwdheid enz, betekent dat, dat je geen fibrose in de longen hebt, en geen infectie.”

Waarom dit niet klopt:

NUcheckt schreef eerder over dit verkeerde advies. Iemand zijn adem in laten houden kan misschien helpen bij het herkennen van ernstige longklachten, maar de methode werkt niet bij mensen die slechts lichte of milde klachten hebben door het coronavirus. Experts laten weten dat bijvoorbeeld angstklachten, astma en hooikoorts er bovendien ook toe kunnen leiden dat je jouw adem niet tien seconden lang kunt inhouden.

“Nog een advies van Japanse artsen: zorg ervoor dat je mond en keel vochtig zijn en nooit droog aanvoelen. Neem daarom minstens elk kwartier een paar slokjes water. Waarom? Mocht het virus in je mond komen, dan spoel je het weg naar je maag en daar overleeft het niet.”

Waarom dit niet klopt:

Ook over dit vreemde advies heeft NUcheckt al geschreven. Iedere vijftien minuten een slokje water drinken voorkomt niet dat je besmet wordt met het coronavirus. Voldoende water drinken is wel, zoals altijd, belangrijk.

Kom je zelf mogelijk onjuiste informatie over het coronavirus tegen? In dit overzicht kan je nagaan of NUcheckt hier eerder al over heeft geschreven. Twijfel je over een bericht dat nog niet in het overzicht staat, mail dan naar factcheck@nu.nl, dan gaan we ermee aan de slag.

Volg de laatste ontwikkelingen rond het virus in ons liveblog.

Het coronavirus in het kort

  • Het coronavirus verspreidt zich vooral van mens op mens via nies- en hoestdruppeltjes. De kans dat je besmet raakt via oppervlakken zoals deurklinken is klein. Deze kans wordt kleiner als je vaak je handen wast.
  • Je kunt de kans op verspreiding flink verkleinen door minstens 1,5 meter afstand te houden van anderen.
  • Een geïnfecteerde persoon besmet gemiddeld twee à drie anderen. De voorzorgsmaatregelen zijn nodig om dit in te dammen.
  • Verreweg de meeste patiënten hebben milde (griepachtige) klachten.
  • Bijna alle sterfgevallen betreffen ouderen of andere kwetsbare personen, zoals hart-, long- of diabetespatiënten. Als iedereen de maatregelen naleeft, verkleint dat hun risico's.
  • Lees hier welke voorzorgsmaatregelen je moet nemen.