Goedemiddag! Vandaag kunnen Tweede Kamerleden opnieuw vragen stellen aan RIVM-baas Jaap van Dissel en directeur van de Nederlandse Vereniging voor Intensive Care Diederik Gommers.. Mijn naam is Joris Peters en ik houd je hier live op de hoogte van de ontwikkelingen.

Goedemiddag! Vandaag kunnen Tweede Kamerleden opnieuw vragen stellen aan RIVM-baas Jaap van Dissel en directeur van de Nederlandse Vereniging voor Intensive Care Diederik Gommers.. Mijn naam is Joris Peters en ik houd je hier live op de hoogte van de ontwikkelingen.
woensdag 25 maart om 12:39
Het is belangrijk om te weten dat er morgen weer een debat over de coronacrisis plaatsvindt in de Tweede Kamer. Dit debat begint om 10.15 uur en NU.nl zal ook dan livebloggen. Voor nu bedankt voor het volgen van dit liveblog. Heb je op- of aanmerkingen? Laat dat dan weten aan onze redactie via redactie@nu.nl. Let goed op jezelf en anderen en zorg ervoor dat je je aan de regels houdt om verdere verspreiding van dit virus te voorkomen.
woensdag 25 maart om 12:32
Gommers laat weten dat er op dit moment hard wordt gewerkt om ervoor te zorgen dat deze bedden er zullen zijn. Voor de verdeling van patiënten over verschillende ziekenhuizen in Nederland is een belangrijke rol weggelegd voor het Nederlandse leger. Defensie heeft al laten weten hiertoe in staat te zijn.
woensdag 25 maart om 12:30
Diederik Gommers, directeur van de Nederlandse Vereniging voor Intensive Care, was een stuk minder positief. Hij zegt landelijk beleid te missen als het gaat om de verdeling van patiënten over ziekenhuizen in Nederland. Dat dit van belang is, benadrukt hij met de woorden dat "collega's in Brabant met hun rug tegen de muur staan". Daar wil hij mee zeggen dat zij het aantal patiënten op de intensivecareafdelingen niet meer aankunnen. Naar verwachting loopt de bezetting van het aantal bedden op de ic's op 1 april op naar zestienhonderd. Zoveel bedden zijn er niet en volgens Gommers wordt het spannend of het voor die datum lukt om het aantal bedden uit te breiden.
woensdag 25 maart om 12:25
De briefing is inmiddels afgelopen en dat is een goed moment om deze even samen te vatten. Het RIVM is dus positief gestemd als het gaat om de stabilisering van de verspreiding van het coronavirus. Dit heeft alles te maken met het feit dat sinds de invoering van het aantal maatregelen mensen met COVID-19 niet langer zo'n twee of drie andere personen besmetten, maar slechts één. Hier moeten twee kanttekeningen bij geplaatst worden. We beschikken niet over alle data en het verdere verloop is afhankelijk van hoe burgers zich gedragen. Denk aan de samenkomst van veel mensen, zoals afgelopen weekend bij markten, op stranden en in natuurgebieden.
woensdag 25 maart om 12:17
Naar verwachting zullen op 1 april dus zestienhonderd bedden op ic's bezet zijn. Eind mei wordt een piek van 2.200 bezette bedden verwacht.
woensdag 25 maart om 12:15
Van Dissel gaat in op supermarkten als besmettingshaarden en eventuele maatregelen, zoals klanten handschoenen laten dragen. Van Dissel zegt dat mensen die ziek zijn gewoon niet naar de supermarkt moeten gaan. "Dus spreek ze erop aan als ze hoesten", aldus de RIVM-baas. "Mensen moeten niet stoer gaan doen en gewoon thuisblijven. Als dit gebeurt, dan is het wassen van handen voldoende om besmetting via producten te voorkomen."
woensdag 25 maart om 12:05
Gommers: "We hebben landelijk nog nooit zo'n probleem gehad, maar ik werd gerustgesteld door mensen van het leger. Zij zeggen vaker met dit bijltje te hebben gehakt, maar daar moeten ze de tijd voor krijgen." De directeur van de Nederlandse Vereniging voor Intensive Care bedoelt het op grote schaal verplaatsen van patiënten.
woensdag 25 maart om 12:02
We komen bij de laatste vragen. Gommers bevestigt dat er een tekort aan propofol is. Dat is een slaapmiddel om de patiënten met COVID-19 op de ic's langdurig in slaap te houden. Er zijn volgens hem wel alternatieven en de ic's proberen de voorraad propofol zo snel mogelijk aan te vullen.
woensdag 25 maart om 12:00
Gommers laat weten dat veel ziekenhuizen hebben afgeschaald om patiënten met corona te behandelen. Zo zijn bijvoorbeeld operaties uitgesteld. "We kunnen er achteraf eventueel achter komen dat dit heeft geleid tot sterfgevallen. Ik wil dat er landelijk regie komt ten opzichte van coronapatiënten en niet-coronapatiënten en de verdeling over de verschillende ziekenhuizen. Elk ziekenhuis moet er eigenlijk voor zorgen dat zij hun capaciteit verdubbelen."
woensdag 25 maart om 11:53
Gommers laat weten dat hij landelijke regie mist, omdat de bewustwording er nog niet bij alle ziekenhuizen lijkt te zijn. "De medische collega's in Brabant hebben gewoon die hulp nodig." Daarmee bedoelt hij het overnemen van patiënten. Gommers heeft van collega's in Limburg gehoord dat een ziekenhuis in de Duitse stad Aken bereid is om patiënten over te nemen.
woensdag 25 maart om 11:48
Gommers: "Wat belangrijk is en wat je merkt bij collega's in Brabant, is dat er veel spanning en bezorgdheid is. Zij vragen zich af of dit voor het weekend geregeld is, want ze staan echt met de rug tegen de muur."
woensdag 25 maart om 11:43
Diederik Gommers, de directeur van de Nederlandse Vereniging voor Intensive Care, neemt het woord. Voordat hij vragen gaat beantwoorden, maakt hij duidelijk dat we met de huidige toename op 1 april uitkomen op zestienhonderd bezette bedden op de intensive care. Elfhonderd mensen met het coronavirus en vijfhonderd mensen met andere ziekten. "Die bedden zijn er nu niet en het wordt heel spannend of we dat gaan halen", zegt Gommers. Hij voegt eraan toe landelijke regie te missen.
woensdag 25 maart om 11:38
Het beleid van de WHO - na het verdwijnen van klachten alsnog twee weken thuisblijven - is volgens Van Dissel "gebaseerd op luxe". "Die luxe hebben wij niet", aldus de RIVM-baas.
woensdag 25 maart om 11:34
Wybren van Haga wil weten of het reproductiegetal (hoeveel anderen een persoon met het coronavirus besmet) daalt als we wel over voldoende testen zouden beschikken. Van Dissel zegt dat de beschikking over voldoende testen in Singapore een positief resultaat had, maar dat daar nu ook weer besmettingen worden vastgesteld. Het biedt dus geen zekerheid, ook omdat je afhankelijk bent van wat landen om je heen doen. Hij noemt als voorbeeld de vele Belgen die naar Nederland kwamen toen in ons buurland de kroegen waren gesloten.
woensdag 25 maart om 11:26
Wederom een vraag over het testen. Wat is het gunstige effect van voldoende testcapaciteit? "We zouden allemaal ruime beschikking over testen willen hebben, maar dat gaat in het geval van Nederland om miljoenen testen en die hebben we niet. Als we deze wel hadden, dan zouden we ons beleid beter kunnen afstemmen. Maar het is niet zo dat we, zoals in China, langs de weg zouden gaan staan om mensen te testen." Het antwoord komt er simpelweg op neer dat de testen er nou eenmaal niet zijn en daarom is voor het huidige beleid gekozen.
woensdag 25 maart om 11:21
Van Dissel zegt dat we weten dat het virus nog lange tijd onder ons zal zijn en dat betekent dat we de kwetsbare groepen dus ook zullen moeten blijven beschermen. De huidige maatregelen voor ouderen - zoals geen bezoek van buitenaf - zijn behoorlijk draconisch. Van Dissel vindt het lastig te zeggen hoelang dit volgehouden moet worden, omdat dit vooral een beleidsmaatregel is. Hij laat dit dan ook aan het kabinet. Maar dat kwetsbare groepen gevaar blijven lopen, is zeker.
woensdag 25 maart om 11:17
Van Dissel benadrukt het belang van thuisisolatie nog eens. "Je kunt nu bijvoorbeeld wel tegen Groningen zeggen: blijf allemaal thuis. Maar dat levert effectief weinig op, omdat je het virus dan bij één op de zoveel mensen isoleert." Dat effect is dus hetzelfde bij thuisisolatie, zoals dat nu gebeurt.
woensdag 25 maart om 11:11
Ik heb bij het tikken van de laatste informatie twee vragen gemist. Ik haak nu weer aan bij de vraag of het belang van thuisisolatie duidelijk gemaakt moet worden. Van Dissel heeft namelijk laten weten dat dit van belang is om de verspreiding van het virus zoveel mogelijk tegen te gaan. Van Dissel maakt eerst duidelijk dat dit geen nieuwe maatregel is. De maatregel is afgelopen maandag nog eens benadrukt, omdat op deze manier de besmetting binnen het huishouden blijft. Hier op blijven hameren, is volgens hem zeker een goed idee.
woensdag 25 maart om 11:07
Van Dissel bevestigt dat er op dit moment een aantal gunstige signalen zijn. Zo stabiliseert de verspreiding van het coronavirus doordat de besmettingsfactor afneemt. Daarnaast vlakt het aantal ziekenhuisopnames af. Hij voegt hier wel aan toe dat deze "gunstige signalen nog wel bevestigd moeten worden in de resultaten". Hij doelt daarmee op het verloop van het aantal besmettingen in de komende dagen. Er zijn namelijk altijd onberekenbare factoren.
woensdag 25 maart om 11:03
Lodewijk Asscher van de PvdA krijgt nu het woord. Hij is blij dat de besmettingsfactor is afgenomen en benadrukt dat het daarom zo belangrijk is dat er geen grote groepen mensen bij elkaar moeten komen. Wel vraagt hij zich af hoelang we dit moeten volhouden. Volgens Van Dissel zal dit nog wel een paar maanden duren.
woensdag 25 maart om 10:59

Van Dissel zegt dat iemand die 24 uur lang klachtenvrij is volgens het Nederlandse beleid weer naar buiten mag. "Dit is een verstandig beleid", voegt hij eraan toe.

woensdag 25 maart om 10:58
Van Dissel legt uit dat het virus begint in de keel. Dan heb je nog geen 'echte' klachten, maar bijvoorbeeld wel een loopneus. In hoeverre je dan het virus kunt verspreiden, is nog onduidelijk. "De essentie is wel dat mensen koorts kregen dan wel moesten hoesten na deze lichte vorm van klachten als verkoudheid", aldus Van Dissel. Daarom is handen wassen volgens de RIVM-baas zo belangrijk en geldt het advies om thuis te blijven als je verkouden bent.
woensdag 25 maart om 10:58
Van Dissel ging in zijn presentatie in op drie scenario's. In deze grafiek zie je de effecten van deze scenario's op het aantal ziektegevallen.
woensdag 25 maart om 10:55
Van Dissel sluit met deze woorden af en dan is het aan de Kamerleden om vragen te stellen. Eerst Antje Diertens namens D66. Ze heeft een vraag over de mate van besmettelijkheid. "Kun je zonder symptomen ook besmettelijk zijn? En als je wel symptomen hebt gehad en die inmiddels zijn verdwenen? Hoelang moet je dan wachten tot je weer naar buiten kunt?"
woensdag 25 maart om 10:53
Er zijn volgens Van Dissel ook vragen geweest over het testen van patiënten en de testcapaciteit. Van Dissel: "We kunnen met bloedtesten vaststellen of iemand het virus bij zich heeft gedragen en het maakt dan niet uit of iemand heftige klachten van die besmetting heeft gehad of juist weinig klachten. We kunnen dan ook kijken welke antistoffen het lichaam heeft aangemaakt en hopen daar lessen uit te trekken." Deze testen zijn inmiddels van start gegaan en zullen de komende week nog plaatsvinden. Van Dissel: "We kunnen dan zien hoe COVID-19 zich over Nederland heeft verspreid en welke mensen immuun zijn geworden."
woensdag 25 maart om 10:48
Hieronder vind je de laatste cijfers van het RIVM:
woensdag 25 maart om 10:44

NU.nl sprak Van Dissel vorige week in een uitgebreid interview. Hij legde daarin uit hoe het zo mis kon gaan en hoe het nu verder moet. Je leest het interview hier

woensdag 25 maart om 10:43
Van Dissel legt nu uit wat het effect van een totale lockdown zou zijn. De patiënt met COVID-19 wordt geïsoleerd, maar ook iemand met griep. Hij zegt dat de effecten van een hele straat isoleren en het in een huis isoleren van personen met klachten vergelijkbaar zijn. Het laatste heeft als voordeel dat andere gezinnen wel hun huis uit kunnen, het nadeel is dat mensen die klachten hebben zich dan wel zelfstandig aan de quarantaine moeten houden.
woensdag 25 maart om 10:36
Er zijn ook een aantal oorzaken waardoor het virus zich nog wel zal verspreiden. Dat gebeurt bijvoorbeeld als een gezinslid van iemand met een cruciaal beroep ziek wordt. Degene met een vitaal beroep, bijvoorbeeld een agent, zal de straat op moeten en kan zo het virus verder verspreiden.
woensdag 25 maart om 10:33
We zien nu een dia met lijnen die het verwachte aantal patiënten bij een gekozen scenario tonen. Als we niks hadden gedaan, dan waren er veel meer besmettingen geweest. Bij een lockdown was het aantal besmettingen minimaal geweest, maar dan wordt de gewenste groepsimmuniteit nooit bereikt. Met de huidige maatregelen kunnen we het uiteindelijke doel (flatten the curve) bereiken. Van Dissel is positief gestemd over de effecten van het huidige beleid.
woensdag 25 maart om 10:28
Ter verduidelijking: als er geen maatregelen getroffen waren, dan waren de intensivecareafdelingen in Nederland al lang overbelast geraakt.
woensdag 25 maart om 10:27
Het beeld is nu dat de verspreiding van het virus is teruggebracht door maatregelen die in de laatste weken zijn getroffen. Van Dissel: "Overall zien we nu een positieve trend. Er zijn natuurlijk nog wel mitsen en maren", voegt hij daaraan toe.
woensdag 25 maart om 10:24
Het is cruciaal om een zieke persoon zo snel mogelijk op te sporen om te voorkomen dat diegene het virus verspreidt. Dit is lastig omdat mensen vaak pas na een paar dagen merken dat ze het virus bij zich dragen.
woensdag 25 maart om 10:22
De volgende dia toont hoe het virus zich kan verspreiden door contacten tussen mensen. Dit wordt beïnvloed door de duur van de besmettelijkheid van de persoon, het aantal contacten dat diegene heeft en het wegnemen van de besmettelijkheid. Dit kan met hygiënemaatregelen, het vermijden van contact en hopelijk uiteindelijk een vaccin.
woensdag 25 maart om 10:19
De laatste dagen stabiliseert het aantal opnamen van mensen met COVID-19 in het ziekenhuis. Van Dissel behandelt nu drie bestrijdingsscenario's en het doel: groepsimmuniteit. Dat deze immuniteit bereikt kan worden, is volgens Van Dissel vastgesteld met dierproeven. Hij herhaalt dat voor deze groepsimmuniteit 50 tot 60 procent van de Nederlanders de ziekte moet hebben gehad. Dit moet alleen niet te snel gebeuren, omdat het zorgsysteem dan overbelast raakt.
woensdag 25 maart om 10:15
Van Dissel toont de Kamerleden een diapresentatie en daarop is duidelijk te zien dat Noord-Brabant en Limburg het zwaarst getroffen. Dat was al bekend. De RIVM-baas gaat nu door met grafieken die een indruk geven van de opgenomen patiënten en hun leeftijden. Op de grafiek is een duidelijke piek te zien en daarna nemen de opnamen weer af. Onder deze patiënten zijn vooral ouderen en opvallend weinig kinderen.
woensdag 25 maart om 10:10
Van Dissel is inmiddels aan het woord en gaat in op de actuele situatie. Bij zo'n 5.500 personen is het coronavirus is geconstateerd. Dit zijn bevestigde besmettingen. Er zijn bijna vijftienhonderd mensen in het ziekenhuis opgenomen en een derde van hen ligt op de intensive care. Er zijn in Nederland inmiddels 38.000 testen afgenomen en 13 procent daarvan was positief. Het is goed om te weten dat bij sommige mensen twee keer getest wordt.