Marieke en haar gezin wonen in de stad Xi'an in het midden van China. De Nederlanders leefden de afgelopen weken in totale lockdown. Het coronavirus maakte er relatief weinig slachtoffers en lijkt inmiddels verdwenen. Wat voor lessen kan Nederland volgens Marieke trekken uit de Chinese aanpak? "Besef dat de groep nu écht belangrijker is dan het individu."

Xi'an, met twaalf miljoen inwoners een van de grotere steden van China, is ruim een maand in totale lockdown geweest. Maar inmiddels is de situatie grotendeels weer normaal, vertelt de 34-jarige Marieke.

Zij woont met haar man en drie kinderen nu drie jaar in China. Haar man werkt als docent Engels op de universiteit. Vol verbazing zagen ze het afgelopen weekend hoe veel Nederlanders de dwingende adviezen van het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM) en premier Mark Rutte aan hun laars lapten.

"Die kenmerkende Nederlandse nuchterheid waar ze zo trots op zijn, is vaak heel goed", stelt Marieke. "Wij vinden soms ook dat Chinezen zich wel erg snel zorgen maken. Maar in deze situatie kan te veel nuchterheid levensgevaarlijke gevolgen hebben. Het verbaast ons in alle opzichten dat veel Nederlanders daar nog niet van doordrongen zijn."

Adviezen in de wind geslagen: drukte op boulevard Scheveningen
62
Video
Adviezen in de wind geslagen: drukte op boulevard Scheveningen

In provincie Shaanxi raakten 250 mensen besmet

In Xi'an zijn de restaurants, winkels en toeristische attracties inmiddels weer open. De scholen volgen in de komende weken. Het is nog niet duidelijk wanneer de universiteit de deuren weer opent. Studenten uit het hele land en mensen die van provincie naar provincie reizen, worden nog steeds veertien dagen in quarantaine gezet.

In de hele provincie Shaanxi (36 miljoen inwoners) zijn zo'n 250 mensen met het coronavirus besmet geraakt. Het lijken onwaarschijnlijke cijfers vergeleken met wat er nu in Europa gebeurt. "Ik ben geen viroloog en ik heb geen idee wat er gebeurd was als er andere, minder strenge maatregelen waren genomen", stelt Marieke meteen. "Maar ik kan wél constateren dat de aanpak van de Chinese overheid heeft gewerkt."

'Wij dachten óók eerst: wat een onzin'

De restricties kwamen in stappen. Eind januari, toen Chinezen Nieuwjaar vierden, verschenen de eerste berichten over het coronavirus en gingen mensen massaal mondkapjes kopen. Vrienden wilden spontaan niet meer afspreken. Chinezen namens de onheilsberichten meteen serieus. "Ik moet heel eerlijk zeggen dat wij in eerste instantie ook dachten: wat een onzin", erkent Marieke.

Al snel volgde de gedwongen quarantaine. Iedereen moest binnenblijven, de politie patrouilleerde door de straten en centrale locaties werden doorlopend gedesinfecteerd.

"In China woont iedereen in zogenoemde compounds: om naar binnen te gaan, moet je standaard langs een bewaker", legt Marieke uit. "Iedereen kreeg elke twee dagen één briefje voor één persoon om boodschappen te doen. Dat werd heel streng gecontroleerd." De binnenplaatsen van de compounds, waar mensen bijvoorbeeld sporten of samenkomen, werden massaal met linten afgezet.

China heeft lessen getrokken uit de SARS-epidemie

"Chinezen zijn beter ingesteld op grote plotselinge veranderingen dan Nederlanders", denkt Marieke. "Nederland heeft al heel lang niet meer te maken gehad met grote rampen. Geen oorlog, geen aardbevingen, geen ziekte."

Voor Chinezen ligt de SARS-crisis, dertien jaar geleden, nog vers in het geheugen. "Zelfs als ze weten dat de overheid misschien niet alle informatie geeft, weten ze wel uit ervaring dat dit geen momenten zijn om strenge maatregelen in twijfel te trekken of te betwisten. Zij weten wanneer het beter is om gehoorzaam te zijn."

'Soms moet je de groep boven het individu stellen'

Sowieso lijken Chinezen voorzichtiger ingesteld in dit soort situaties. "De overheid heeft nooit opgedragen dat de bevolking mondkapjes en veilige handschoenen moest gaan dragen. Dat gebeurde wél massaal."

In China overheerst het gevoel dat de groep belangrijker is dan het individu. "In Nederland vinden wij vrijheid heel belangrijk en dat is terecht", beaamt Marieke meteen. "Maar soms is het beter de groep boven het individu te stellen. Dit is bij uitstek zo'n situatie waarin dat het geval is. Om het virus aan te pakken, moet je je individuele vrijheden even op de achtergrond plaatsen, hoe moeilijk dat voor ons Nederlanders ook is."

Drone maant Belgen op straat zich te houden aan coronamaatregelen
60
Video
Drone maant Belgen op straat zich te houden aan coronamaatregelen

Op verzoek van de geïnterviewde is haar achternaam weggelaten. Haar volledige naam is bekend bij de redactie.

Volg de laatste ontwikkelingen rond het virus in ons liveblog.

Het coronavirus in het kort

  • Het coronavirus verspreidt zich vooral via nies- en hoestdruppeltjes. Het virus kan direct van mens op mens worden overgedragen of (voor beperkte tijd) via oppervlakken zoals deurklinken.
  • Je kunt de kans op verspreiding flink verkleinen door minstens 1,5 meter afstand te houden van anderen.
  • Een geïnfecteerde persoon besmet gemiddeld twee à drie anderen. De voorzorgsmaatregelen zijn nodig om dit in te dammen.
  • Verreweg de meeste patiënten hebben milde (griepachtige) klachten.
  • Bijna alle sterfgevallen betreffen ouderen of andere kwetsbare personen, zoals hart-, long- of diabetespatiënten. Als iedereen de maatregelen naleeft, verkleint dat hun risico's.
  • Lees hier welke voorzorgsmaatregelen je moet nemen.