Met opnieuw een stijging in het aantal bevestigde coronabesmettingen loopt ook het aantal COVID-19-patiënten op de intensive care in Nederland, en met name in Noord-Brabant, dagelijks op. Is er op de lange termijn wel voldoende ic-capaciteit in de Nederlandse ziekenhuizen?

Alles bij elkaar opgeteld tellen de Nederlandse ziekenhuizen normaal gesproken 1.150 plekken op de ic's. Doorgaans is daarvan ongeveer 70 tot 75 procent bezet, wat neerkomt op zo'n achthonderd bedden. Dit gaat om patiënten die een operatie moeten ondergaan of die acute zorg nodig hebben.

Dat betekent dat er in principe dus ongeveer 350 plekken overblijven voor ernstig zieke coronapatiënten. Dit aantal ligt momenteel echter hoger, op 575 bedden, omdat geplande ingrepen die kunnen wachten zijn uitgesteld.

Zondag meldde de Nederlandse Verenging voor Intensive Care (NVIC) dat er momenteel 405 coronapatiënten op de Nederlandse ic's liggen. Eerder deze week liet de NVIC al weten dat ze komende week vijfhonderd tot duizend nieuwe patiënten in de Brabantse ziekenhuizen verwachten.

Dat zou betekenen dat er moet worden opgeschaald. Maar lukt dat ook?

Oud-minister Bruins: 'Eerste stap is opschalen naar 1.500 ic-plekken'

In eerste instantie worden de patiënten zo goed als het kan verdeeld over ziekenhuizen in andere regio's in Nederland, zodat ziekenhuizen in de zwaarst getroffen gebieden niet overbelast raken. Zo zijn er afgelopen dagen tientallen patiënten overgebracht van Brabantse ziekenhuizen naar ziekenhuizen elders in het land.

Daarnaast is het kabinet van plan om op te schalen naar 1.500 ic-plekken zodra dat nodig is, vertelde oud-minister voor Medische Zorg Bruno Bruins woensdag tijdens het debat in de Tweede Kamer. Om dit te bereiken, worden er ic-boxen ingezet die normaal niet bezet zijn. Dit zijn bestaande isolatiekamers waarbinnen de luchtdruk lager is dan erbuiten, zodat ziekteverwekkers de ruimte niet verlaten.

Deze eerste opschaling kan in uren tot dagen worden verwezenlijkt.

Ziekenhuis checkt mensen buiten in tent op corona
126
Video
Ziekenhuis checkt mensen buiten in tent op corona

Genoeg personeel is van cruciaal belang

De volgende stap is de opschaling naar 2.000 ic-plaatsen. Deze stap kost meer tijd, omdat dit afhankelijk is van bijvoorbeeld leveranciers van beademingsapparatuur en beschermingsmiddelen. Zo zei Diederik Gommers, NVIC-voorzitter, deze week nog in de Tweede Kamer dat de ic's voor de opschaling vijfhonderd beademingsapparaten nodig hebben. Hoe snel kan dit voor elkaar zijn? "Daar wordt wisselend over gedacht, maar binnen enkele weken is die opschaling mogelijk", aldus Bruins.

Beademingsapparatuur is van levensbelang voor coronapatiënten die op de ic liggen, omdat ze geen kracht meer hebben om zelf te ademen. In China bleek bovendien dat patiënten wekenlang mechanische beademing nodig hadden.

Ook Defensie bereidt zich voor om te helpen. "Denk aan onze medische capaciteit. We hebben het calamiteitenhospitaal in Utrecht, maar daarnaast nog een noodhospitaal dat misschien is in te zetten", zei minister van Defensie Ank Bijleveld. Op beide locaties is een aantal ic-plekken. Daarnaast beschikken drie marineschepen gezamenlijk over zo'n dertig ic-bedden. "Inzet was tot nu toe nog niet nodig, maar zoals altijd staan we klaar voor als dat wel het geval is. Het kan niet zo zijn dat we ons dan nog eens moeten gaan voorbereiden."

Wel is voor beide stappen voldoende personeel van cruciaal belang. Aan deze organisatie wordt op dit moment gewerkt. Zo worden zorgmedewerkers op de operatiekamers voorbereid om op de ic te gaan werken.

Kabinet wil virus zo controleren dat ic-capaciteit voldoende is

Mocht er moeten worden opgeschaald naar drieduizend ic-bedden, moet er bijbehorende medische apparatuur worden ingekocht, benadrukte Gommers tijdens het debat. Maar op deze middelen is momenteel een wereldwijde run.

Het kabinet hoopt via reeds getroffen maatregelen, zoals het sluiten van horeca en sportclubs en social distancing het virus te controleren. Op deze manier worden er relatief weinig mensen tegelijkertijd ziek, belanden er relatief weinig mensen tegelijkertijd op de IC en moeten er dus voldoende IC-bedden beschikbaar zijn voor al deze mensen.

Als onverhoopt het aantal opnames op de ic's sneller toeneemt dan verwacht, sluit Rutte niet uit extra maatregelen te nemen om de verdere verspreiding van het virus en daarmee de toename in het aantal ic-patiënten terug te dringen.

Rutte ergert zich aan mensen die niet luisteren naar maatregelen
108
Video
Rutte ergert zich aan mensen die niet luisteren naar maatregelen

Volg de laatste ontwikkelingen rond het virus in ons liveblog.

Het coronavirus in het kort

  • Het coronavirus verspreidt zich vooral via nies- en hoestdruppeltjes. Het virus kan direct van mens op mens worden overgedragen of (voor beperkte tijd) via oppervlakken zoals deurklinken.
  • Een geïnfecteerde persoon besmet gemiddeld twee à drie anderen. De voorzorgsmaatregelen zijn nodig om dit in te dammen.
  • Verreweg de meeste patiënten hebben milde (griepachtige) klachten.
  • Bijna alle sterfgevallen betreffen ouderen of andere kwetsbaren, zoals hart-, long- of diabetespatiënten. Als iedereen de maatregelen naleeft, verkleint dat hun risico's.
  • Lees hier welke voorzorgsmaatregelen je moet nemen.