De uitbraak van het coronavirus heeft er ook voor gezorgd dat je opeens veel jargon hoort. Waar hebben mensen het over als ze spreken van 'exponentiële groei' en '#flattenthecurve'?

Het woord 'exponentieel' en de veelgebruikte Twitter-hashtag flattenthecurve worden beide vaak gebruikt als het gaat over de snelheid waarmee het coronavirus zich verspreidt. 'Exponentiële groei' zegt, in de context van het coronavirus, iets over hoe het aantal besmettingen zich ontwikkelt.

Als er iedere dag net zoveel mensen besmet raken met het coronavirus als de dag daarvoor, dan groeit het aantal besmettingen in een rechte lijn. Op de eerste dag is er één besmetting, op de tweede dag zijn er twee besmettingen en op de derde dag zijn er drie besmettingen. Na honderd dagen zijn er honderd besmettingen, maar dit is niet hoe een virusuitbraak over het algemeen verloopt.

Voorbeeld van exponentiële groei

Dagelijks verspreiden alle mensen die besmet zijn het virus namelijk constant verder. Stel (en dit is een fictief voorbeeld) dat alle besmette personen iedere dag gemiddeld één nieuw persoon besmetten. Op dag één van de uitbraak besmet dan één persoon één nieuw persoon. De twee geïnfecteerde mensen besmetten op de tweede dag twee anderen. Er zijn dan op dag drie vier mensen besmet, die dezelfde dag nog vier anderen besmetten. Als dit zo door zou gaan, zijn er na zeven dagen al meer dan honderd personen besmet met het coronavirus.

Dit is een voorbeeld van exponentiële groei: iedere dag zou het aantal besmettingen groeien met een vast percentage. In dit geval is er een dagelijkse verdubbeling, dus een groei van 100 procent.

De daadwerkelijke cijfers laten geen dagelijkse verdubbeling zien

Tot zover het voorbeeld. In werkelijkheid stijgt het aantal besmettingen met het coronavirus niet zo hard als in het bovenstaande voorbeeld. Theoretisch epidemioloog Hans Heesterbeek legde eerder aan NU.nl uit dat één persoon met het coronavirus waarschijnlijk in totaal ongeveer 2,5 anderen besmet en volgens wereldgezondheidsorganisatie WHO is iemand met milde klachten gemiddeld twee weken ziek door het coronavirus. Een ziek persoon besmet per dag dus gemiddeld minder dan één persoon.

Daarnaast is het bovenstaande voorbeeld sterk versimpeld, omdat er bijvoorbeeld geen rekening wordt gehouden met het feit dat mensen na een bepaalde periode niet meer besmettelijk zijn en dat deze mensen over het algemeen immuun worden.

Het woord exponentieel komt vaak langs in stukken over het coronavirus, omdat aan het begin van een virusuitbraak het aantal besmettingen vaak exponentieel groeit. Dit zag je begin maart bijvoorbeeld bij het aantal besmettingen met het coronavirus buiten China.

Wat is #flattenthecurve?

Doordat het coronavirus continu verspreid wordt, kan het dagelijkse aantal nieuwe besmettingen in een korte tijd flink groeien.

Het aantal nieuwe besmettingen per dag kan alleen niet eindeloos blijven groeien. Het aantal mensen is eindig en op een bepaald moment zijn er zo veel mensen besmet geweest en dus hoogstwaarschijnlijk immuun, dat iemand die ziek is steeds minder andere mensen tegenkomt die die besmet zouden kunnen worden. Er zal dus op een bepaald moment een piek zijn in het aantal mensen dat per dag wordt besmet.

Om te voorkomen dat de zorg overbelast wordt, is het belangrijk dat deze piek niet te hoog wordt, en dat er dus niet te veel nieuwe besmettingen per dag zijn. Hoe meer mensen er tegelijkertijd ziek worden, hoe meer er naar het ziekenhuis moeten (ook al is dat maar een klein deel van hen). Het voorkomen dat de piek te hoog wordt, wordt vooral op Twitter aangeduid met de hashtag flattenthecurve. De piek kan worden verlaagd door de verspreiding van het coronavirus af te remmen. Dit kan bijvoorbeeld door fysieke sociale contacten te beperken, 1,5 meter afstand te houden tot anderen, te hoesten in de elleboog en je handen vaak te wassen.

Dit zorgt er, zolang er geen vaccin is, waarschijnlijk niet voor dat er uiteindelijk minder mensen besmet raken met het coronavirus, maar dit zorgt er wel voor dat er minder mensen tegelijkertijd besmet raken met het coronavirus. Dat kan mogelijk voorkomen dat de zorg overbelast raakt.

Volg de laatste ontwikkelingen rond het virus in ons liveblog.

Het coronavirus in het kort

  • Het coronavirus verspreidt zich vooral via nies- en hoestdruppeltjes. Het virus kan direct van mens op mens worden overgedragen of (voor beperkte tijd) via oppervlakken zoals deurklinken.
  • Een geïnfecteerde persoon besmet gemiddeld twee à drie anderen. De voorzorgsmaatregelen zijn nodig om dit in te dammen.
  • Verreweg de meeste patiënten hebben milde (griepachtige) klachten.
  • Bijna alle sterfgevallen betreffen ouderen of andere kwetsbaren, zoals hart-, long- of diabetespatiënten. Als iedereen de maatregelen naleeft, verkleint dat hun risico's.
  • Lees hier welke voorzorgsmaatregelen je moet nemen.