Het tot stand brengen van groepsimmuniteit om in Nederland het coronavirus te bestrijden, is niet per se het einddoel. Het is een aanvulling op de andere manieren waarop het COVID-19-virus wordt bestreden, zegt RIVM-baas Jaap van Dissel woensdag in de Tweede Kamer.

"Groepsimmuniteit is absoluut geen doel op zich", zei Van Dissel. Samen met Diederik Gommers, voorzitter van de Nederlandse Vereniging voor Intensive Care, spreekt hij Tweede Kamerleden bij over de ontwikkelingen rond het coronavirus. Het is bedoeld ter voorbereiding op het debat later op de dag.

Volgens Van Dissel wordt gedacht dat groepsimmuniteit een doel op zich is, nadat premier Mark Rutte de term in zijn toespraak van maandagavond had genoemd.

"We lopen infecties op, omdat de natuur zich nu eenmaal roert. Dat heeft als voordeel dat we een groep personen krijgen die de infectie niet meer kan oplopen. Daardoor versterken zij het effect van andere maatregelen."

Hoe social distancing ons helpt tegen verspreiders als 'patiënt 31'
103
Video
Hoe social distancing ons helpt tegen verspreiders als 'patiënt 31'

Vaccin moet hele bevolking immuniteit geven

In de tussentijd moet er een vaccin komen waarmee de hele bevolking immuniteit kan worden gegeven. Dat is het uiteindelijke doel, zei Van Dissel. "Het gaat om het bestrijden van het virus en het beschermen van kwetsbare groepen: ouderen en personen die ziek zijn."

Een ander voordeel is dat als de groepsimmuniteit toeneemt, de maatregelen kunnen worden teruggedraaid. Volgens het RIVM moet 50 tot 60 procent van de Nederlanders het virus krijgen om groepsimmuniteit te bereiken.

Van Dissel liet doorschemeren dat het lastig is om een balans te vinden tussen een zogenoemde totale lockdown (waarbij het land op slot gaat) en een aanpak waarbij je het virus zo goed mogelijk probeert te controleren met intensieve zorg.

Drie scenario's om virus te bestrijden

Er zijn drie scenario's om het virus te bestrijden. De eerste is om helemaal niets te doen. Je wacht af en laat het virus rondwaren. Dan is het eind juli of begin augustus weer voorbij, maar dan heb je tot die tijd te weinig capaciteit op de intensive care. "Onverenigbaar" met het verlenen van goede zorg in Nederland, zei de RIVM-baas.

Het tweede scenario is om maximale controle te krijgen. Dit is de aanpak die het kabinet heeft gekozen. Er is dan sprake van weinig contact onder mensen, het zogenoemde social distancing. Daardoor breng je het besmettingsgevaar met 50 procent terug.

De intensiteit van de maatregelen die je hiervoor kiest, bepaalt of er genoeg intensivecarebedden zijn. Dat is een grijs gebied, want het is de vraag wat je als overheid wel en wat niet toelaat. Sluit je bijvoorbeeld alleen de horecagelegenheden of ook alle andere winkels? "Daar kun je keuzes in maken met verschillende effecten", aldus Van Dissel.

Het derde scenario is een totale lockdown. Ook daar zijn weer verschillende vormen van te bedenken. Je kunt het menselijk contact zoveel mogelijk beperken of helemaal elimineren.

Het RIVM is geen voorstander van een sluiting van zoveel mogelijk winkels en het volledig vermijden van contact. Nederlanders werken dan niet aan hun weerstand en het land blijft dan in de toekomst altijd gevoelig voor nieuwe uitbraken. "Je bouwt dan niets op en je neemt een geweldig risico naar de toekomst toe", aldus Van Dissel.

Volg de laatste ontwikkelingen rond het virus in ons liveblog.

Het coronavirus in het kort

  • Het coronavirus verspreidt zich vooral via nies- en hoestdruppeltjes. Het virus kan direct van mens op mens worden overgedragen of (voor beperkte tijd) via oppervlakken zoals deurklinken.
  • Een geïnfecteerde persoon besmet gemiddeld twee à drie anderen. De voorzorgsmaatregelen zijn nodig om dit in te dammen.
  • Verreweg de meeste patiënten hebben milde (griepachtige) klachten.
  • Bijna alle sterfgevallen betreffen ouderen of andere kwetsbaren, zoals hart-, long- of diabetespatiënten. Als iedereen de maatregelen naleeft, verkleint dat hun risico's.
  • Lees hier welke voorzorgsmaatregelen je moet nemen.