In Frankrijk mag je alleen nog de straat op als je in het bezit bent van speciale papieren. In het Verenigd Koninkrijk zijn scholen, cafés en restaurants nog open. Nederland zit ertussenin. Elk land in Europa stelt zijn eigen maatregelenpakket samen in de strijd tegen het coronavirus, maar waarom besluiten niet alle landen hetzelfde te doen?

Alle maatregelen om het coronavirus te bestrijden zijn in de verschillende landen binnen Europa genomen na veel overleg met experts. Betekent dat dan dat die experts in al die landen andere adviezen geven?

Nee, denkt Luuk van Middelaar, hoogleraar aan de Universiteit Leiden op het gebied van grondslagen en praktijk van de Europese Unie en haar instellingen. "Alle landen in Europa maken een politieke afweging en geen wetenschappelijke, al is die politieke afweging natuurlijk wel wetenschappelijk geïnformeerd."

"Je ziet dat de politieke situatie niet in elk land hetzelfde is", vertelt Sebastiaan Princen, die als universitair hoofddocent van de Universiteit Utrecht gespecialiseerd is in het bestuur en beleid in de Europese Unie. "Viktor Orbán besloot bijvoorbeeld direct om de grenzen van Hongarije te sluiten. Dat past in de manier waarop hij zich al jaren profileert."

Nederlanders in gesloten Italië: 'Alleen met formulier de straat op'
220
Video
Nederlanders in gesloten Italië: 'Alleen met formulier de straat op'

Cultuurverschil zorgt ook voor andere maatregelen

Ook cultuurverschillen zorgen er volgens Van Middelaar voor dat Europese landen andere keuzes maken in de maatregelen die ze nemen om verspreiding van het coronavirus te voorkomen.

"In Zuid-Europese landen zou bijvoorbeeld sneller een keuze voor de gezondheid van het gezin en de zorg voor ouderen gemaakt kunnen worden. In Noord-Europa wordt in de hele afweging wat meer voor het economische aspect gekozen, zoals in Nederland en Groot-Brittannië gebeurt."

De hoogleraar van de Universiteit Leiden zag dat cultuurverschil ook in de toespraken van premier Mark Rutte en de Franse president Emmanuel Macron. "Ze hielden bijna op hetzelfde moment hun toespraak voor de natie, maar beide toespraken waren totaal verschillend in toon."

"Rutte zei dat we met zijn allen het risico moeten managen, terwijl Macron het had over een totale mobilisatie van het land en zei: 'We zijn in oorlog'", aldus Van Middelaar.

Dat laatste past volgens Van Middelaar ook meer bij de cultuurgeschiedenis van Frankrijk, dat altijd een leger met groot aanzien heeft gehad. "'We zijn in oorlog' zul je daar sneller horen dan in Nederland."

Vaccin coronavirus kan pas in zomer 2021 klaar zijn
75
Video
Vaccin coronavirus kan pas in zomer 2021 klaar zijn

Systeem gezondheidszorg in elk land anders

Wat ook van invloed is op het maatregelenpakket is de capaciteit van het gezondheidszorgsysteem en hoe dat is georganiseerd, legt Princen uit. "In Nederland heb je een verplichte zorgverzekering en verzekeringsmaatschappijen hebben een contract met private ziekenhuizen. In het Verenigd Koninkrijk heb je echter staatsgezondheidszorg, net als in Spanje en Portugal."

"Daarnaast zijn daar ook privéziekenhuizen, voor de mensen die het kunnen betalen", aldus Princen. "In Spanje zijn die privéziekenhuizen nu onder staatstoezicht gebracht en in het Verenigd Koninkrijk speelt die discussie ook, terwijl dat in Nederland totaal geen punt is."

Hendrik Vos, professor Europese studies aan de universiteit van Gent, ziet dat vooral de rijkere landen nooit hebben gewild dat er centrale afspraken kwamen over gezondheidszorg. "Dat is altijd iets wat nationaal is gebleven."

De Belgische professor denkt wel dat lessen worden getrokken uit de coronacrisis en dat er gekeken gaat worden hoe een dergelijke situatie in de toekomst is te voorkomen. "Het zal niet eenvoudig zijn een draaiboek te maken, maar de EU zal het wel proberen."

Volg de laatste ontwikkelingen rond het virus in ons liveblog.

Het coronavirus in het kort

  • Het coronavirus verspreidt zich vooral via nies- en hoestdruppeltjes. Het virus kan direct van mens op mens worden overgedragen of (voor beperkte tijd) via oppervlakken zoals deurklinken.
  • Een geïnfecteerde persoon besmet gemiddeld twee à drie anderen. De voorzorgsmaatregelen zijn nodig om dit in te dammen.
  • Verreweg de meeste patiënten hebben milde (griepachtige) klachten.
  • Bijna alle sterfgevallen betreffen ouderen of andere kwetsbaren, zoals hart-, long- of diabetespatiënten. Als iedereen de maatregelen naleeft, verkleint dat hun risico's.
  • Lees hier welke voorzorgsmaatregelen je moet nemen.