Het kabinet en het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM) willen door groepsimmuniteit onder de bevolking te creëren het COVID-19-virus indammen. Waarom kiezen zij voor dit scenario en niet voor het land op slot gooien zoals Italië en Frankrijk? Zes vragen hierover.

Hoe werkt groepsimmuniteit?

Het coronavirus wordt overgedragen van mens op mens. Het RIVM zegt: hoe meer mensen daartussen zitten die immuun zijn, hoe kleiner de kans wordt dat mensen het virus aan elkaar doorgeven.

Als voorbeeld zou je de Nederlandse bevolking kunnen vergelijken met een stapel aanmaakhoutjes. Stop je hier een brandend houtje bij (een besmet persoon), dan vliegt de hele stapel in brand. Een groep immune mensen, kun je vergelijken met een flink aantal doorweekte houtjes, die tussen de droge houtjes liggen. Gooi je dan een brandend houtje in de stapel, dan dooft het vuur.

Hetzelfde gebeurt bij vaccinaties. Als een groot deel van de bevolking is ingeënt tegen een bepaald virus, is de kans dat mensen die niet ingeënt zijn, besmet raken alsnog een stuk kleiner. Zij kunnen dan nog wel ziek worden, maar de kans daarop is veel kleiner

Hoeveel mensen moeten er besmet raken?

Jaap van Dissel, baas van het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM), zei maandagavond bij Nieuwsuur dat ongeveer 50 tot 60 procent van de Nederlanders het virus zou moeten krijgen om groepsimmuniteit te bereiken.

Volgens Van Dissel moeten we het virus laten rondgaan onder de gezonde mensen die er weinig last van hebben zodat de zwakkeren beschermd worden. Het kan nog maanden of zelfs jaren duren om deze groepsimmuniteit op te bouwen.

Zijn kwetsbare groepen veilig, nadat we dat percentage besmettingen hebben gehaald?

Volgens Van Dissel is de gedachte achter het beleid dat meer mensen die jong en gezond zijn het virus moeten krijgen. "We willen het virus laten rondgaan onder mensen, die hier eigenlijk weinig last van hebben. Bij deze mensen verwachten we dat dit weinig ziekenhuisopnames en weinig problemen zal opleveren."

"Tegelijkertijd moeten we kwetsbare mensen zo goed als mogelijk afschermen. Als de groep die het virus gehad heeft uiteindelijk groot genoeg is, gaat die de rest beschermen."

De belangrijkste momenten uit de toespraak van Rutte
194
Video
De belangrijkste momenten uit de toespraak van Rutte

Waarom kiezen Rutte en het RIVM niet voor een lockdown, zoals Italië en Frankrijk doen en eerder China ook deed?

Dat hierdoor 'slechts' ruim 80.000 mensen het coronavirus in China hebben gehad, toont volgens Van Dissel ook de kwetsbaarheid. "Als Wuhan (het epicentrum van de uitbraak, red.) opengaat, zal het virus meteen weer infectiehaarden oproepen", zegt hij.

Oftewel, volgens van Dissel zal het virus meteen weer terugkomen zodra een lockdown opgeheven wordt. Je kunt dit volgens Van Dissel vergelijken met een "veenbrand", die blijft smeulen en altijd weer kan oplaaien.

Waarom kiest het kabinet dan voor het sluiten van scholen en horecagelegenheden?

Van Dissel: "Als we helemaal niets zouden doen en het virus zijn vrije gang laten gaan, zouden we te veel zieken krijgen en de druk op de zorg te groot worden. Daarom kiezen we om het virus gecontroleerd rond te laten gaan."

De keuze om scholen te sluiten is volgens Van Dissel niet genomen op wetenschappelijke gronden, maar vanwege de maatschappelijke onrust. "We denken dat de invloed van scholen op het virus heel gering is. Uit de gegevens uit China weten we dat een klein percentage van de kinderen klachten krijgt. We kennen ook gegevens waaruit blijkt dat kinderen het virus niet doorgeven."

Het voordeel van de scholensluiting is volgens Van Dissel wel dat hier straks ook Nederlandse gegevens over beschikbaar zullen zijn.

Hoe weet je of je het coronavirus hebt gehad en dus geen risico meer loopt?

"Dat kunnen we gaan bepalen door bij grote groepen mensen antistoffen tegen dit virus te meten", aldus Marc Bonten, epidemioloog bij UMC Utrecht. "Als die er zijn, hebben ze de ziekte doorgemaakt. Die testen worden nu gemaakt en kunnen straks op grote schaal ingezet worden."

Volg de laatste ontwikkelingen rond het virus in ons liveblog.

Het coronavirus in het kort

  • Het coronavirus verspreidt zich vooral via nies- en hoestdruppeltjes. Het virus kan direct van mens op mens worden overgedragen of (voor beperkte tijd) via oppervlakken zoals deurklinken.
  • Een geïnfecteerde persoon besmet gemiddeld twee à drie anderen. De voorzorgsmaatregelen zijn nodig om dit in te dammen.
  • Verreweg de meeste patiënten hebben milde (griepachtige) klachten.
  • Bijna alle sterfgevallen betreffen ouderen of andere kwetsbaren, zoals hart-, long- of diabetespatiënten. Als iedereen de maatregelen naleeft, verkleint dat hun risico's.
  • Lees hier welke voorzorgsmaatregelen je moet nemen.