Op ons reactieplatform NUjij komen elke dag tientallen tot honderden vragen binnen over het coronavirus en de huidige situatie in Nederland. In dit artikel zetten we de belangrijkste en actueelste vragen én antwoorden op een rij. We zullen dit artikel constant blijven updaten.

Welke sociale afspraken moet ik afzeggen?

Volgens het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM) kan een wandeling in het park of fietsen in het bos gewoon, mits je dat in je eentje of met een bekende naast je doet. "Dat is in de buitenlucht, en dat is prima."

Verder is het advies om zo veel mogelijk thuis te blijven. Dus sla verjaardagen even over. En krijg je bezoek? Dan mogen dat niet meer dan drie mensen zijn en moeten zij minimaal 1,5 meter afstand houden. RIVM-directeur Jaap van Dissel vertelde eerder aan NU.nl dat hij afspreken met één of twee vrienden "niet verstandig" vindt.

Waarom nemen landen verschillende maatregelen?

Dat heeft te maken met verschillen in politieke situaties, culturen en gezondheidszorgsystemen. De Hongaarse premier Viktor Orbán sloot vrij snel de Hongaarse grenzen, omdat dit past bij zijn politieke profiel. Qua cultuurverschillen zie je dat in Zuid-Europa sneller wordt gekozen voor de gezondheid van het gezin en de zorg voor ouderen, terwijl in Noord-Europa de afweging wat economischer van aard is.

Wat kunnen we leren van de besmettingen en het aantal doden in andere landen?

Er komen veel vragen binnen over de overeenkomsten met het aantal besmettingen en overleden patiënten in Italië en over hoe het kan dat het dodental in Duitsland relatief laag is. Het simpele antwoord: je kunt de verschillende cijfers niet met elkaar vergelijken. Zo testen andere landen op een andere manier, of meer, dan Nederland.

Ook de samenstelling van de bevolking is vaak niet te vergelijken; in Italië wonen bijvoorbeeld meer oude mensen. Tot slot spelen ook culturele verschillen mee: in Italië belanden mensen op de ic die wij niet zouden opnemen omdat ze te oud zouden zijn.

Hoe weet je of je het coronavirus hebt gehad en dus geen risico meer loopt?

"Dat kunnen we gaan bepalen door bij grote groepen mensen antistoffen tegen dit virus te meten", aldus Marc Bonten, epidemioloog bij het UMC Utrecht. "Als die er zijn, dan hebben ze de ziekte doorgemaakt. Die testen worden nu gemaakt en kunnen straks op grote schaal ingezet worden."

Waarom wordt er niet vaker getest op het coronavirus?

Het RIVM test vooral kwetsbare groepen met symptomen. Voor Nederland zijn er simpelweg te weinig testen om dit uitgebreider te doen, zoals gezondheidsorganisatie WHO adviseert. "Al die testen zijn gekocht door landen die als eerst getroffen zijn, zoals Singapore en Italië", aldus Van Dissel van het RIVM.

Waarom worden er dan niet gewoon meer testkits gemaakt?

Nederlandse labs hebben voor de tests een tekort aan specifieke materialen, zoals buffers en plastics die door slechts een paar bedrijven worden geleverd. Slechts 30 procent van het materiaal waar vraag naar is, kan worden geleverd. En Nederland is niet het enige land met een tekort.

Zelf produceren is geen optie, omdat de samenstelling van de extractiematerialen voor de tests niet openbaar is als gevolg van een bedrijfsgeheim van de producenten. Er wordt wel gezocht naar alternatieven; daar is zelfs een speciale taskforce voor opgericht.

Waarom houdt Nederland het aantal genezen patiënten niet bij?

In Nederland ben je genezen als je 24 uur geen klachten hebt. Je hoeft je dan niet bij het RIVM of de GGD te melden. Voor 8 maart was de regel dat je genezen was als je twee keer negatief testte. Vanwege de beperkte testcapaciteit is dat afgeschaft.

Bovendien zegt het aantal genezen patiënten ook pas echt iets als je überhaupt veel mensen met een mogelijke besmetting test. Daarvoor zijn in Nederland, zoals je hierboven kunt lezen, te weinig testkits.

Wanneer wordt iemand meegerekend in het dodental?

Als iemand met COVID-19 overlijdt in het ziekenhuis, gaat deze persoon mee in de statistieken. Dat betekent dat ook mensen die al ernstig ziek waren meegerekend worden. Het RIVM maakt dus geen onderscheid tussen mensen die direct aan de gevolgen van het virus zijn overleden en overleden patiënten die al onderliggende medische problemen hadden.

Zijn er in werkelijkheid veel meer coronadoden dan het RIVM meldt?

Nee. Natuurlijk kan het zijn dat mensen thuis of in het verzorgingstehuis overlijden, maar de meeste coronapatiënten met ernstige luchtwegklachten worden opgenomen in een ziekenhuis. Het is dus niet aannemelijk dat het werkelijke dodental veel hoger ligt dan het aantal dat vermeld wordt.

Wat is groepsimmuniteit?

Premier Mark Rutte haalde maandagavond in zijn televisietoespraak de term groepsimmuniteit aan. Het idee is dat ongeveer de helft van de Nederlanders het COVID-19-virus krijgt en daarna immuun is.

Het virus moet dan vooral rondgaan onder gezonde mensen die er weinig last van hebben, zodat de zwakkeren beschermd worden. Als een groot deel van Nederland immuun is, dan is de kans kleiner dat het virus zich verspreidt onder kwetsbare ouderen en mensen met een zwakke gezondheid.

Hoeveel mensen in Nederland zijn besmet, wie zijn zij en waar wonen zij?

Je kunt altijd onze kaart raadplegen. Het aantal bevestigde besmettingen wordt constant geüpdatet. Het RIVM test niet iedereen meer, dus het daadwerkelijke aantal besmettingen zal hoger liggen.

In dit artikel houden we bij wat voor groepen mensen in het ziekenhuis belanden en hoeveel nieuwe opnames er zijn. Je vindt er meer informatie over onder meer de leeftijd en onderliggende gezondheid van patiënten.

Kunnen ziekenhuizen de druk nog wel aan?

Het is extra druk in ziekenhuizen; zo worden de intensivecareafdelingen (ic's) extra belast. Op 23 maart lagen er bijna vijfhonderd patiënten op de ic.

In Nederland zijn in totaal 1.150 ic-bedden, waarvan er zo'n 350 beschikbaar waren voor ernstig zieke coronapatiënten. Inmiddels is opgeschaald naar zo'n 575 plaatsen. Dat aantal wordt de komende tijd opgeschroefd naar 1.500 plekken.

Ook worden sommige patiënten uit Noord-Brabant al verdeeld over ziekenhuizen in andere regio's in Nederland, om de zorg in die provincie te ontlasten, en worden in veel ziekenhuizen niet-spoedeisende operaties afgezegd.

Lees ook vooral deze artikelen nog even voor meer informatie