Steeds meer landen nemen stappen richting een vaccinatieplicht of een derde coronaprik. Dat riep bij gebruikers van ons discussieplatform NUjij vragen over de situatie in Nederland op. We beantwoorden de meestgestelde vragen.

Hoe groot is de kans dat we hier een prikplicht krijgen?

Die kans is momenteel erg klein. Demissionair premier Mark Rutte herhaalde het maandag op een persmoment: het kabinet is op dit moment tegen een vaccinatieplicht. Ook de oppositie is tegen een (in)directe plicht.

Rutte wil een vaccinatieplicht ook niet uitsluiten, maar benadrukt dat het erg onrealistisch lijkt. "Je weet nooit hoe de situatie zich ontwikkelt, wanneer je ook in Nederland een stap verder moet gaan. Maar op dit moment zijn daar geen plannen voor."

Rutte: 'Geen voorstander van en geen plannen voor vaccinatieplicht'
42
Rutte: 'Geen voorstander van en geen plannen voor vaccinatieplicht'

Waarom zijn vaccins niet verplicht voor personeel dat met kwetsbare mensen omgaat?

Omdat een vaccinatieplicht als een heel zwaar middel wordt beschouwd en het kabinet altijd heeft vastgehouden aan de vrijwillig keuze voor een vaccin.

Is een vaccinatieplicht nog nodig als de bereidheid zo groot is? En wat is het nut nu de ziekenhuisopnames dalen?

Volgens het coronadashboard zouden momenteel negen op de tien Nederlandse zestienplussers zich willen laten vaccineren tegen COVID-19. Dat is een groot aandeel, maar daar valt een belangrijke kanttekening bij te plaatsen.

Nederland telt volgens statistiekbureau CBS zo'n 14,5 miljoen zestienplussers. Dat houdt in dat bijna anderhalf miljoen van hen (10 procent) alsnog kwetsbaar voor het coronavirus blijven, omdat zij zich niet laten prikken.

Daar komt bij dat in sommige delen van het land - in bepaalde wijken of zelfs hele dorpen - de vaccinatiebereidheid significant kleiner is. Dat zou kunnen leiden tot (lokale) corona-uitbraken met eventuele (regionale) druk op de zorg.

Zelfs een kleine hoeveelheid opnames zou straks al grote gevolgen kunnen hebben, vertelden experts eerder aan NU.nl. Er zullen dan opnieuw COVID-19-afdelingen opgezet moeten worden in ziekenhuizen, waardoor andere patiënten weer moeten wachten.

Waarom volledig gevaccineerden toch in het ziekenhuis kunnen belanden
93
Waarom volledig gevaccineerden toch in het ziekenhuis kunnen belanden

Wanneer ben je volledig gevaccineerd en hoelang ben je beschermd?

Momenteel ben je volledig gevaccineerd als enige tijd is verstreken sinds je tweede AstraZeneca-, Pfizer- of Moderna-prik of een enkele Janssen-prik.

  • Pfizer-vaccin: zeven dagen na de tweede prik.
  • Moderna- en AstraZeneca-vaccin: veertien dagen na de tweede prik.
  • Janssen-vaccin: vier weken na de prik.

Het is nog niet duidelijk hoelang het vaccinatiebewijs geldig is. Hoelang een vaccin precies werkzaam is, wordt namelijk nog onderzocht.

Komt er hier ook een derde prikronde?

Dat wordt ook nog onderzocht. Deskundigen van het Outbreak Management Team (OMT) en de Gezondheidsraad buigen zich momenteel over het vraagstuk. Het kabinet neemt in het najaar een besluit.

Volgens de experts is er momenteel nog te weinig informatie om een deskundig besluit te nemen, maar is het aannemelijk dat een boostervaccinatie (een kleine extra dosis) nog in het verschiet ligt.

Mogen bedrijven en de horeca hun eigen beleid voeren?

Ja, bedrijven kunnen in principe met de huidige wetgeving nu al ongevaccineerde Nederlanders weigeren. Dat bleek eerder dit jaar uit een advies van de Gezondheidsraad.

Werkgevers mogen hun werknemers niet verplichten tot het nemen van een coronaprik, maar kunnen een vaccinatiebewijs wel als voorwaarde stellen voor toegang tot hun diensten en voorzieningen. Er zijn strenge voorwaarden verbonden aan het eisen van een vaccinatiebewijs. Zo mag het niet leiden tot discriminatie, uitsluiting of een schending van privacyregels.

Niet-gevaccineerde werknemers en hun werkgevers moeten zelf tot een oplossing komen. Rutte vertelde maandag dat de rechter bedrijven op het matje kan roepen. "Het gaat om een afweging van belangen en het is de rechter die daarover gaat."

Mag mijn werkgever een negatief testbewijs eisen als ik niet ingeënt ben?

Nee, dat mag niet. Een werkgever moet zorgen voor een veilige werkomgeving en mag dus geen test afnemen ter controle. Ook mogen werkgevers de redenen waarom werknemers zich ziek melden - vanwege bijvoorbeeld coronagerelateerde klachten - niet bijhouden, schrijft de Autoriteit Persoonsgegevens (AP).

Hoe zit dat in het onderwijs?

Op 26 juli kwam dit tijdens de persconferentie van Rutte en demissionair minister Hugo de Jonge (Volksgezondheid) al even ter sprake. In het onderwijs kan niet zomaar onderscheid worden gemaakt tussen gevaccineerden en niet-gevaccineerden, zei De Jonge destijds. Een woordvoerder van het ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap bevestigt die lezing. Op 13 augustus neemt het kabinet een besluit over de coronamaatregelen in het onderwijs na de zomervakantie.

Wie is verantwoordelijk voor eventuele lichamelijke schade na vaccinatie?

Dat is een lastige kwestie. Normaliter zijn de producenten van vaccins aansprakelijk voor ontstane bijwerkingen. Maar doordat de wereld door de coronacrisis in een uitzonderlijke situatie is geworpen, is het moeilijk om verantwoordelijken aan te wijzen. In het onderstaande artikel geeft een medisch jurist meer uitleg over de kwestie.

Worden bij een vaccinatieplicht een enkele prik of meerdere prikken verplicht?

Als vaccinatie een verplichting wordt - en dat is dus hoogst onzeker - dan is het doel om Nederlanders volledig te beschermen tegen COVID-19. Omdat het nog niet duidelijk is hoelang mensen beschermd zijn en na hoeveel prikken volledige immuniteit wordt bereikt, valt dus ook niet te zeggen hoeveel prikken eventueel verplicht worden.

Mijn partner heeft geen telefoon: hoe komt zij aan een vaccinatiebewijs?

Via de website coronacheck.nl kan een QR-code geprint worden die geldt als vaccinatiebewijs. Je moet inloggen met je DigiD om je vaccinatiebewijs op te halen en te printen.