Liever Turks dan Paaps

Het begin van de relatie Nederland-Turkije kwam niet bepaald voort uit liefde. Door Anno.

De vijand van je vijand is je vriend. Deze oude diplomatieke wijsheid gold sterk in de eerste contacten die er tussen Turkije en Nederland werden gelegd.

Protestantse republiek

'Nederland' was eind zestiende eeuw een kleine protestantse republiek die zich aan de koning van Spanje probeerde te ontworstelen. 'De Nederlanden' waren van hem, maar uit onvrede over het Spaanse katholieke beleid brak er een in 1568 een opstand uit.

Turkije was in die tijd het centrum van het grote Ottomaanse Rijk, dat zich uitstrekte van Algerije tot Irak en van Somalië tot Hongarije. Ook de Turken waren in oorlog met de koning van Spanje.

'Barbaarse' mohammedanen

Het islamitische rijk was niet populair in christelijk Europa, en allerlei praatjes deden de ronde over de 'barbaarse' mohammedanen. De islam was voor Europese christenen een ketters geloof. En de Koran stond vol 'schaamtevolle leugens en ijdele oude vrouwenpraat', zo schreef een protestantse theoloog, Johannes Coccejus.

Het zwaar negatieve beeld van de Ottomanen werd veranderd door de Geuzen. Deze Nederlandse strijders droegen islamitische halve manen op hun kleding en riepen dat zij 'liever Turks dan Paaps' (van de Paus) waren.

De islamieten waren misschien barbaren, erger dan de katholieken konden zij niet zijn. Al snel zochten zij contact met de Ottomanen, waaruit in 1612 het eerste verdrag tussen Nederland en Turkije voortkwam. Een verdrag uit pure machtspolitieke overwegingen dus.

De column Anno NU geeft wekelijks een stukje geschiedenis bij het nieuws. Reageren? Ga naar www.anno.nl.

Tip de redactie