Een Belgische rechter oordeelde dat Google News auteursrechten schendt. Wat zijn de consequenties van deze uitspraak voor Nederland? "Het is tijd om je aandelen Google te verkopen", zegt Christiaan Alberdingk Thijm.

Google heeft deze week een gevoelige nederlaag geleden. Het Gerechtshof te Brussel bepaalde dat Google's zoekdienst Google News de auteursrechten schendt van de Belgische kranten. Google News verwijst met een link naar krantenkoppen en neemt daarbij de eerste regels van een bericht over. Soms wordt ook een verkleinde foto overgenomen.

Henk van Ess

In NRC Handelsblad werd internetdeskundige Henk van Ess van de bekende zoeksite voelspriet.nl ten tonele gevoerd om commentaar op de uitspraak te geven. Volgens Van Ess heeft de uitspraak geen gevolgen voor de Nederlandse versie van de zoekmachine. Gelukkig, dacht ik, wij kunnen blijven zoeken. De paniek sloeg echter bij mij toe toen ik de mening van Henk van Ess, internetdeskundige en oprichter van de zoeksite voelspriet.nl, in de Volkskrant las. "Een vergaande uitspraak, die internationaal gevolgen zal hebben. Er zullen ook in Nederland ongetwijfeld conservatieve uitgeverijen zijn die deze uitspraak aangrijpen om Google een hak te zetten".

Welke Henk van Ess heeft gelijk?

Goede Belgische uitspraak

Het auteursrecht is in de meeste Europese lidstaten vergelijkbaar. Dat betekent dat een goede Belgische uitspraak ook gevolgd zou moeten worden door de Nederlandse rechter. Of de uitspraak goed is weet ik niet, want ik heb het arrest nergens kunnen vinden. Ik denk dat Henk van Ess het ook niet heeft gelezen. Het vonnis van de rechtbank die in eerste instantie over de zaak oordeelde vond ik in ieder geval bar slecht.

Kranten.com

Google doet drie dingen: linken, tekst overnemen en foto's kopiëren. Het linken naar krantenkoppen zal door een Nederlandse rechter waarschijnlijk niet in strijd met het auteursrecht worden geacht. Wij hebben de roemruchte kranten.com-zaak waarin de rechter oordeelde dat linken geoorloofd was. Ook recent in de Zoekallehuizen-zaak oordeelde het Hof Arnhem dat linken auteursrechtelijk toegestaan is.

Zoekallehuizen.nl

In die zaak over de toelaatbaarheid van een zoekmachine voor woningen werd ook geoordeeld dat het overnemen van enige tekst en verkleind beeldmateriaal mag. Volgens het Hof was hiervoor van belang dat de tekst en foto's slechts tot doel hadden de aandacht te trekken en de gebruiker behulpzaam te zijn bij het zoeken van woningen. Tekst en beeld geven de gebruiker van de zoekmachine alleen maar een eerste indruk van de woning, aldus het Hof.

De redenering van het Hof volgend zal ook Google News in Nederland geoorloofd zijn. Daaruit volgt ook dat bijvoorbeeld Bol.com fragmenten muziek ten gehore mag brengen op de website om CDs te verkopen. Verkleinde films vertonen: evenmin een probleem. Eigenlijk zegt het Hof: zolang het er om gaat iemand een indruk te geven, is het op zakelijke wijze openbaar maken van een beschermd werk geoorloofd.

Is dat juist? Nee. Google News exploiteert zelfstandig het beeldmateriaal en de tekst uit nieuwsberichten. Dat mag niet. Is het kinderachtig dat te verbieden? Misschien, maar dankzij het auteursrecht kunnen wel meer kinderachtige streken worden geleverd. Wat dacht u van Google Books, de Google Cache en de Afbeeldingenzoeker? Auteursrechtelijk gezien allemaal te verbieden. Enfin. Misschien is dit een goed moment uw aandelen Google te verkopen.