Deze Johan buigt voor niemand

Johan Cruijff viert op 25 april zijn zestigste verjaardag en dat gaat niet onopgemerkt voorbij. Zondagavond beginnen we bij KRO’s Profiel. Door Jurryt van de Vooren / Sportgeschiedenis Weblog

Johan Derksen van Voetbal International was het al opgevallen dat we aan het begin van een Cruijff-golf zonder weerga staan.

Hij schreef: ‘Een heel peloton bekende Nederlanders en de semi-intellectuele sector, met Anna Enquist, Hanneke Groenteman, Annemarie Oster en Lydia Rood, ontleden de jarige. Ook op de redactie van Voetbal International werken we tot diep in de nacht door. In samenwerking met uitgeverij De Buitenspelers maakt de redactie van het maandblad Nummer 14 het enige echte boek met en over het feestvarken. Het wordt een chic overzicht van zijn kleurrijke carrière, gelardeerd met uniek fotomateriaal.’

En dit boek, waaraan Cruijff zelf meewerkt, is maar een klein onderdeel van de enorme aandacht, die Nederlands beste voetballer ooit zal krijgen de komende tijd. Niet dat hij er zelf op zit te wachten trouwens, hoorde ik vorige week van de Johan Cruyff Foundation. Maar wat doe je ertegen?

Derksen moppert nog wat verder over die andere boekschrijvers: 'Allerlei auteurs die Cruijff nooit hebben ontmoet, laat staan gesproken, maken overuren achter hun tekstverwerkers.'

Zijne Koninklijke Cruijffheid

Nou en? Er zal ongetwijfeld rommel op de markt verschijnen over Cruijff, maar er is in principe niets mis met het bestuderen van een persoon, die niet zelf meewerkt aan een boek. Dergelijk vertoon hoort misschien bij leden van de koninklijke familie, maar toch niet bij een voetballer? We spreken toch nog niet over Zijne Koninklijke Cruijffheid?

Een boek over Cruijff waarop ik met meer spanning wacht dan op het werk van Voetbal International is van Marcel Rözer. Ruim een jaar geleden schreef hij de biografie over Winston Bogarde: Deze neger buigt voor niemand.

Het bijzondere aan dit nieuwe boek is dat Rözer de loopbaan van Cruijff vergelijkt met Franz Beckenbauer. De Verlosser meets De Keizer, of zo iets. Deze invalshoek wordt zondag eveneens bij KRO’s Profiel gehanteerd, mede omdat Rözer hieraan meewerkt. En dan nog leukerder: we bekijken de voetballers door de ogen van de broers van de twee voetbalgoden. Op voorhand levert dat al prikkelende uitspraken op.

Cruijff en de kaasschaaf

Henny Cruijff bijvoorbeeld: “Natuurlijk mis ik mijn broer. Ik zie hem bijna dagelijks, op tv, in de kranten, maar we praten niet meer zo vaak met elkaar. En dat is raar. Ik herinner me een tijd dat onze oma bij ons inwoonde en we samen op één kamer sliepen. Toen lulden we elkaar ook nog eens suf terwijl we hoorden te slapen. Langzamerhand ben ik hem kwijt geraakt. Het is alsof er met een kaasschaaf telkens een stukje Cruijff bij hem af is gehaald.”

Zo’n opmerking zegt meer dan dertig jaar beroepsmatige vriendschap tussen Johan C en Johan D. Maar door er ook de Duitse Beckenbauers bij te halen, heeft Rözer een manier gevonden om een superpersoonlijkheid als Cruijff door internationale ogen te bekijken. Eerlijk gezegd ben ik bang dat we de komende maanden Cruijff alleen maar door Nederlandse ogen zullen zien, en dat past niet bij zo’n internationaal figuur. Want Cruijff heeft wellicht een grotere invloed gehad op Barcelona dan Amsterdam, om het eens scherp uit te drukken.

Ontdekkingsreis

Cruijff buigt voor niemand, niet in Amsterdam en niet in Barcelona. Zondag begint hopelijk deze ontdekkingsreis, mede met dank aan Rözer.

Profiel, 18 februari 2007, 21.05 uur op Nederland 2.
Het boek De Keizer en de Verlosser - Over de parallelle levens van Franz Beckenbauer en Johan Cruijff van Marcel Rözer verschijnt in maart

Tip de redactie