Choco-slaven

Het programma Keuringsdienst van Waarde veroorzaakt ophef over de slavernij die bij de productie van cacao in West-Afrika komt kijken. Het wekt een onderwerp tot leven dat in Nederland niet altijd evenveel aandacht kreeg. Door Anno.

Het onderwerp slavernij kan in Nederland op heftige reacties rekenen. Surinaamse en Antilliaanse nazaten van door Nederland verscheepte slaven moesten lang vechten tot er in 2002 een monument werd opgericht waarmee dit verleden werd herinnerd.

Lang werd deze zwarte bladzijde uit de Nederlandse geschiedenis een beetje stiefmoederlijk behandeld. Het beeld van wrede slavendrijver paste niet zo goed bij een geschiedschrijving die soms meer met grote mannen en Gouden Eeuwen bezig was.

Gouden eeuw

Toch was die gouden, zeventiende eeuw niet mogelijk zonder slavernij. Sterker, de Nederlandse slavenhandel begon vanuit hetzelfde motief als bijvoorbeeld de specerijenhandel in Oost-Azië: het zoeken naar winst. Het beginpunt lag zelfs bij de suikerhandel en bij een van de grote mannen uit de Gouden Eeuw: Johan Maurits van Nassau.

Toen die tussen 1630 en 1635 delen van Brazilië op de Portugezen veroverde, stelde hij vast dat hij dan wel de suikerplantages in handen had, maar niet voldoende mensen om er te werken. 'Ossen en slaven' konden de productie weer op gang brengen, schreef hij naar huis.

Slaven

En zo geschiedde: in opdracht van Johan Maurits werd het slavenfort Elmina in het huidige Ghana veroverd. Tweehonderdvijftig jaar lang vervoerden Nederlanders duizenden slaven per jaar onder verschrikkelijke omstandigheden over de Atlantische oceaan.

Chocoladereep

De slavernij werd in de negentiende eeuw door de meeste landen afgeschaft. Nederland stopte ten opzichte van landen als Engeland en Frankrijk pas laat met de mensenhandel: in 1863. Helaas zijn er een kleine 150 jaar later nog steeds mensen als slaaf aan het werk. Bijvoorbeeld om voor ons een lekkere chocoladereep te maken.

De column Anno NU geeft wekelijks een stukje geschiedenis bij het nieuws. Reageren? Surf naar de site www.anno.nl.

Tip de redactie