Imam Kariman mag van de rechter de moskee in Eindhoven niet meer in. De eigenaar van de moskee had dat geëist vanwege een aanhoudend conflict met de imam. Christiaan Alberdingk Thijm vindt dat de rechter daarmee de vrijheid van meningsuiting van de imam teveel heeft beperkt.

Imam Imraan Kariman is met een hoop kabaal het nieuwe jaar begonnen. Met behulp van enkele islamitische jongeren verwierf hij zich met geweld de toegang tot de moskee in Eindhoven waar hij normaal gesproken preekt. Daarmee was hij in overtreding van een vonnis van de rechter in Den Bosch van 29 december vorig jaar. Kariman heeft een geschil met het bestuur van de moskee dat zo hoog is opgelopen dat de rechter eraan te pas moest komen.

Volgens het bestuur zou de imam aansturen op een breuk binnen de gemeenschap. Hij zou een "sterk polariserend en onbeschoft gedrag" vertonen. Het bestuur van de moskee had er genoeg van dat Kariman medestanders mobiliseerde en bijeenkomsten organiseerde in de moskee en stapte naar de rechter.

Moskeemores

Niet gehinderd door enige kennis van de moskeemores, lijkt het mij toch de aangewezen plek om een geschil tussen een imam, die door een deel van de gemeenschap wordt gesteund, en het bestuur van de moskee uit te praten. Daar doet niet aan af dat de omstreden imam volgens het bestuur van de moskee met zijn meningen polariseert of deze op onbeschofte wijze uit. Dat hoort nu eenmaal bij een debat waarbij het functioneren van het bestuur van een moskee ter discussie wordt gesteld. Het weigeren van de toegang tot de moskee lijkt mij niet in overeenstemming met het openbare karakter van de moskee en de rol die deze binnen de geloofsgemeenschap vervult.

De rechter is het met dit alles niet eens. Volgens de rechter kan het bestuur van de moskee als eigenaar van de moskee zelf bepalen wie zij daarin wenst toe te laten. Het eigendomsrecht is dus sterker dan de vrijheid van meningsuiting.

Eigendom vs. vrije meningsuiting

Het is niet de eerste keer dat de rechter bepaalt dat de vrijheid van meningsuiting moet wijken voor het recht van de eigenaar van een ruimte om te bepalen wie hij daar toelaat, en onder welke voorwaarden. De rechter heeft in het verleden meerdere malen het beleid van voetbalclubs gebillijkt om hun onwelgevallige journalisten de toegang tot stadions te ontzeggen of aan die toegang voorwaarden te verbinden. Voetbalclubs willen bijvoorbeeld niet dat relschoppers worden gefotografeerd.

Naar mijn mening hoeft het eigendomsrecht niet in alle gevallen boven de vrijheid van meningsuiting te gaan. Dat is afhankelijk van de omstandigheden van het geval. Met name indien het een ruimte met een publieke functie betreft vind ik dat de rechter terughoudend moet zijn in het oordeel dat het recht op eigendom voorgaat. De eigenaar moet de toegang slechts kunnen verbieden indien hij daar een zwaarwegend belang bij heeft. Het willen verhinderen van een discussie over het functioneren van het bestuur vind ik een onvoldoende zwaarwegend belang.

Geert Wilders

Geert Wilders was er natuurlijk als de kippen bij om te eisen dat de imam het land wordt uitgezet. Tel de ingrediënten uit deze zaak bij elkaar op - imam, moskee, polariserend en onbeschoft - en Wilders schiet in zijn gebruikelijke reflex: het land uit. Wilders vergeet alleen dat het hier om een geschil tussen moslims onderling gaat, waar de regering geen enkele rol bij speelt. Naar welk land de imam van Wilders moet, heeft hij er trouwens niet bij gezegd. Dat is wel van belang aangezien Kariman een geboren Nederlander is.

Nadat de imam eerst had verklaard zich niet te willen houden aan oordelen van aardse rechters, heeft hij inmiddels gezegd het vonnis van de rechter te respecteren. Zo hoort het ook. En dan snel in hoger beroep.