I Feel Good

James Brown is dood. Mijn eerste gedachte: wat heerlijk voor zijn ex-vrouwen. Maar ik voelde ook emotie. Want James Brown ontroerde mij. Om verschillende redenen. Door Nico Dijkshoorn

Ergens midden in de jaren ´70 bezorgde hij mij een zeldzame muziekervaring. Bowie had dat al eerder voor elkaar gekregen, met Ziggy Stardust, maar dit was andere koek.

Bowie, daar luisterde je naar in een donkere hoek van je kamer en dan probeerde je te begrijpen waar hij het in godsnaam over had. `Five Years, thats all we´ve got?´ Hoezo? Je had net verkering! Lekker was dat dan!

Think

Bij James lag dat wat minder moeilijk. ´Think´, moet de eerste plaat zijn geweest die ik van hem hoorde. De muziek vloerde me. Dat was weer eens iets heel anders dan al die in elkaar geknutselde eikelpopliedjes. Deze neger meende het, zo te horen.

Wat stond ik opeens ontzettend voor lul daar, midden in het dorpshuis van Callantsoog. Wat stonden we daar nou in een rij te dansen met een tas tussen ons in? Dit vroeg duidelijk om een ander soort bewegen. Veel te stijf waren onze Hollandse ledematen voor deze muziek. Het veiligheidsnet dat Discodansen heet bestond nog niet.

Dansvloer

We wisten ons er geen raad mee, maar allemachtig wat kwam zijn muziek binnen. Ik heb bijna twee minuten lang stil gestaan, midden op de dansvloer, omdat mijn lichaam nog niet toe was aan James, maar mijn hoofd was meteen om. Hij zuchtte, kreunde, steunde, schreeuwde, riep iets tegen zijn bandleden en brak met alles wat ik tot dan toe gewend was.

Begin, refreintje, middenstuk, solootje, refrein en einde, hij flikkerde het allemaal overboord. Een groove neerzetten, het bleek genoeg te zijn. Een pompende bridge, met messcherpe blazers en daar ging hij weer, James. `Think, about the good times baby, think!`

Soulplaat

Think. Sinds James Brown dood is doe ik niet anders eigenlijk,. Hij was zo iemand die je er toe aanzette in de muziekgeschiedenis te gaan struinen. Een paar dagen na mijn eerste contact met James Brown, heb ik de legendarische soulplaat James Brown: Live at the Apollo gekocht. Die viel toen wat tegen omdat de loodzware funk ontbrak die ik op de dansvloer had gehoord, maar inmiddels is het een van mijn lievelingsplaten.

Brown in een kleine zaal, vol met donkere Amerikanen. Tot op het bot gaat hij. Please, Please, Please. Iedere keer als ik het hoor denk ik; was ik er maar bij geweest. Ik zou het podium op zijn gelopen om hem te troosten. Even een arm om hem heen. `Het komt allemaal goed James`. Maar ik was er niet bij.

Gemeend

De uitverkorenen in de zaal hoor je schreeuwen. Ze jutten hem op. Brown gaat diep, misschien wel dieper dan ooit iemand is gegaan. Geen theater, geen pose, maar ieder woord is gemeend en de band volgt hem naar plekken waar ze het bestaan niet eens van vermoedden. Adembenemend.

Zo goed is het denk ik nooit meer geworden. James in zijn vette funkperiode is ook fantastisch, maar daar begint de politieke correctheid en zijn enigszins gestoorde gedrag al wat af te leiden. Say it loud , i´m black and proud.

Titelgevecht

In de prachtige documentaire When we were kings, over het titelgevecht tussen Muhammad Ali en George Foreman in Zaïre, treedt James Brown ook op. IJzersterk, maar de hele entourage van doodsbang naar de bandleider loerende muzikanten stoort al behoorlijk.

Brown was een bezeten psychopaat, niet meer en niet minder. Hij sloeg zijn bandleden. Je muzikanten betalen, dat vond hij maar moderne onzin. Ze mochten blij zijn dat ze met hem op een podium mochten staan.

Niet voor niets besloten zijn bandleden in 1989, toen James anderhalf jaar moest zitten voor het molesteren van zijn zoveelste vrouw, om meteen als een gek om wereld heen te touren. Ik zag ze spelen in Paradiso, Bobby Byrd, Lyn Collins, en nog vele anderen. De naam van de tour: The Finally Getting Paid tour.

Broekpakje

Tegen beter weten in ben ik een jaar of 15 geleden nog één keer naar James gaan kijken, tijdens het North Sea Jazz festival. Vreselijk. Het duurde ongeveer drie kwartier voordat hij amechtig, in een veel te strak rood broekpakje, het podium opschoof. Daarvoor moesten wij met onze witte ass allemaal roepen dat hij super bad was en werden wij voorgesteld aan zijn kapper.

Twintig minuten lang acteerde James Brown een James Brown. Ik ben halverwege weggelopen. Daarna is dat waarschijnlijk nog tot aan zijn dood zo doorgegaan. Getting Paid, daar ging het om. Ik verheug me niet op de komende maanden. Dat worden weer vreselijke cd´s vol met slechte samples, obscure optredens, mensen die hem gekend hebben en schokkende bekentenissen van oud bandleden.

Ik wil het niet meer horen. Plaat uit de kast, hoes in mijn handen, Live at the Apollo op en instant troost.

Tip de redactie