Een Zwitserse dirigent uit Groningen is in Frankrijk vrijgesproken van betrokkenheid bij een sekte. De leden van de Orde van de Zonnetempel hebben in de jaren negentig collectief zelfmoord gepleegd. Wat is hier aan de hand? Door Christiaan Alberdingk Thijm

"Grenoble/Groningen, 21 dec. De Zwitserse chef-dirigent van het Noord Nederlands Orkest, Michel Tabachnik, is door een Franse rechtbank vrijgesproken van betrokkenheid bij de Orde van de Zonnetempel, een sekte waarvan tientallen leden medio jaren negentig collectief zelfmoord pleegden. Dat hebben zijn advocaten gisteren bekendgemaakt. Justitie in Zwitserland had Tabachnik al in 1996 vrijgesproken, en in 2001 deed de correctionele rechtbank in Grenoble hetzelfde. Omdat de aanklager in de Oost-Franse stad beroep aantekende, duurde het proces nog vijf jaar."

De opstellers van ANP-persberichtjes hebben het niet altijd makkelijk. In een paar woorden moeten zij vaak erg complexe gebeurtenissen samenvatten. Een ANP-journalist moet bedreven zijn in de kunst van het weglaten. Soms wordt er meer weggelaten dan er is opgeschreven. Eigenlijk zijn dat de leukste berichten, want zij geven je gedachten de ruimte op de vrije loop te gaan. Neem bovenstaande bericht uit NRC Handelsblad van 21 december. Iedere zin roept wel nieuwe vragen op.

Het begint al met de plaatsaanduiding: Grenoble/Groningen. Het zijn allebei van die plaatsen die zo onschuldig klinken dat er wel iets aan de hand moet zijn. Venlo, ook zo'n plaats, dat schijnt een enorm gewelddadige stad te zijn. Nooit eerder stonden Grenoble en Groningen zo gebroederlijk naast elkaar in een bericht. Ze zijn aan elkaar verbonden door een Zwitserse dirigent die in Groningen werkt en in Grenoble is vrijgesproken.

Legertje maagden

De dirigent is vrijgesproken van betrokkenheid bij de Orde van de Zonnetempel. Blijkbaar werd hij er door de Franse autoriteiten van beschuldigd daarbij betrokken te zijn en blijkbaar mag dat niet in Frankrijk. Nu is het wel vreemd om iemand van betrokkenheid bij een sekte te beschuldigen waarvan de leden collectief zelfmoord plegen. Het feit dat Tabachnik nog springlevend is, zou hem al hebben moeten vrijpleiten. Tenzij… tenzij hij ervan werd beschuldigd de sekteleden de dood in te hebben gedirigeerd.

Ik heb dat altijd al een problematisch aspect van collectieve zelfmoord gevonden: er blijft zo vaak een leider achter, iemand die het hele plan heeft bekokstoofd en vervolgens zegt - aan mijn lijf geen polonaise. Zo'n Bin Laden. Die zit hele volksstammen op te hitsen om een legertje maagden in de hemel te verorberen, maar is er dan niemand die hem vraagt of hij geen maagden lust? Bin, wil jij niet ook een keer?

Ik wil op basis van de feiten in bovenstaand bericht best geloven dat Tabachnik onschuldig is. Maar verdacht is het natuurlijk wel: een Zwitser in Groningen. Als je geen rituele zelfmoord op je geweten hebt, ga je niet in Groningen wonen. Ik begrijp die stugge Franse aanklager wel die de arme Zwitser nog vijf jaar in het ongewisse heeft gelaten over zijn onschuld.

Het Noord Nederlands Orkest, dat klinkt ook een beetje als een sekte. Als dat maar goed gaat in het hoge Noorden.