Mp3-heffing beter dan alternatief

Deze week is een heffing op mp3-spelers geïntroduceerd. Het is weliswaar een heffing van nul euro, maar die kan in een later stadium worden verhoogd. Bijna iedereen in Nederland, inclusief de minister van Justitie, is tegen zo'n heffing. Is het echt zo'n slecht idee?

Sinds kort kent iedereen met een mp3-speler stichting De Thuiskopie. De Thuiskopie heeft zichzelf onsterfelijk impopulair gemaakt door te pleiten voor een mp3-heffing. Op iedere iPod en andere mp3-spelers moet volgens De Thuiskopie een heffing komen die kan oplopen tot 25 euro per speler. Zelden is men het in Nederland zo met elkaar eens geweest: dit idee is verschrikkelijk.

Deze week hebben de producenten van blanco muziekdragers (zoals mp3-spelers) die met De Thuiskopie onderhandelen over de heffing hun vertrouwen in het hele heffingenstelsel opgezegd. Aanleiding was het besluit van SONT-voorzitter Vonhoff om een heffing van nul euro te introduceren op onder meer mp3-spelers. SONT is de organisatie die door de overheid is aangewezen om de hoogte van de heffingen te bepalen als De Thuiskopie en de producenten er onderling niet uitkomen. Heel verrassend is dat nog nooit het geval geweest.

Met de introductie van de nulheffing door SONT is de deur open gezet naar een veel hogere heffing op mp3-spelers. Nog dezelfde dag stuurde de minister van Justitie een brief naar de Tweede Kamer waarin hij zich het recht voorbehoudt het besluit van SONT terug te draaien. Volgens de Auteurswet is de minister bevoegd de voorwerpen waarop een heffing rust aan te wijzen. De minister kan dus besluiten dat op mp3-spelers geen heffing mag rusten.

Gedogen

Het idee van een heffing op een blanco muziekdrager zoals een iPod is niet nieuw. Er bestaan al jarenlang heffingen op lege cassettebandjes en CD recordables. De heffing is bedoeld om auteursrechthebbenden te compenseren voor het zogenoemde thuiskopiëren: het voor privé-gebruik kopiëren van muziek. Het zonder toestemming van de auteursrechthebbende in de huiskamer opnemen van muziek op de radio mag eigenlijk niet. Aangezien het onmogelijk is het thuiskopiëren in de praktijk te controleren, is de heffing ingevoerd. Daardoor is het kopiëren in zekere zin gelegaliseerd. Gedogen noemen wij dat in Nederland. De inkomsten van de heffing worden door De Thuiskopie verdeeld onder de rechthebbenden.

Er is een heleboel dat tegen zo'n heffing pleit. De hoogte bijvoorbeeld. Er hoeft niet per se een verband is tussen de hoogte van de heffing en het aantal thuiskopieën dat men maakt. Misschien wil iemand zijn iPod slechts gebruiken voor foto´s of voor muziek die tegen betaling van het internet wordt gedownload. Een heffing leidt zo tot "rough justice" waarbij velen meebetalen aan de kopieerlust van enkelen. De heffing zou bovendien het "illegaal" downloaden via internet bevorderen, want dat is dus dankzij die heffing eigenlijk helemaal niet "illegaal".

Vóór de heffing

Valt er dan niets aardigs over een mp3-heffing te zeggen? Toch wel. Een belangrijk argument vóór de heffing is dat het alternatief slechter is. Dat is namelijk de toevoeging van kopieerbeveiliging aan muziek en mp3-spelers. Sony en Apple leggen nu al restricties op aan de mogelijkheid om muziek te kopiëren. Dat zal in de toekomst alleen maar toenemen. Dan zal er misschien geen heffing zijn, maar ook geen mogelijkheid om nog een thuiskopie te maken. Nooit meer je muziekverzameling op je iPod kopiëren. De thuiskopie is dan niet gelegaliseerd maar simpelweg opgeheven.

Wanneer zal het vermaledijde heffingensysteem worden opgeheven? In antwoord op deze kamervraag geeft de minister van Justitie een helder antwoord: zodra het thuiskopiëren technisch onmogelijk is gemaakt. Ik voorspel: ooit zal men nog met weemoed aan de heffing terugdenken.

Tip de redactie