Nederland trok gisterenavond, tijdens de verkiezingsavond op Net 1, als een plattelandsroman aan mij voorbij. Wat een ontluisterend kijkje in de keuken van de Nederlandse middelmaat. Wat werd er driftig geschakeld van het ene provinciehuis naar de andere bedrijfskantine. En wat werd er gejuicht. Door Nico Dijkshoorn

Politiek in Nederland blijft heel bewogen ouwehoeren met veel te kleine voetjes in te grote klompen. Nederland is duidelijk een land van water. Het permanente geklots aan de kust heeft ons doof gemaakt voor alles wat er in de wereld om ons heen gebeurt.

Als een speciale aflevering van Boer Zoekt Kiezer sijpelde een treurigmakende kleinburgerlijkheid en kleindenkerij de woonkamer binnen. Politiek in Nederland is precies wat ik er gisteren van zag. Volwassen mensen in zaaltjes met gekleurde T-shirts over hun colbertjasje heen, die halsreikend uitkijken naar de speech van hun partijvoorzitter.

Want ze weten het zeker. Hij zal de vrijwilligers gaan bedanken! "Mensen van volleybalvereniging Het Hollands Blok, nogmaals bedankt voor jullie inzet en de cake was weer heerlijk! Ook de mensen van roeivereniging Vier Koffie Verkeerd, bedankt voor het lenen van jullie boot. Zonder jullie stond ik hier nu niet! Dank jullie wel!!"

Polygoonjournaal

En dat was pas aan het eind van de avond, tijdens de algehele euforie. De uitzending op Net 1 begon als een Polygoonjournaal uit 1938. Maartje van Weegen kwam in beeld en opeens hadden we Indië weer. Ze droeg een mantelpakje uit de tijd dat buitenlanders nog dankbaar waren als wij ze in elkaar kwamen rossen. Zeg maar de VOC-mentaliteit.

Corsages

Maartje deed het best wel goed voor iemand die normaal gesproken drie kwartier vult met een beschouwing over de corsages van de koninklijke familie. Ze was precies de juiste vrouw voor gisterenavond. Ze knipoogde, schuddebuikte, schokschouderde en glimlachte ons door een avondje heerlijke Hollandse politiek heen. En in wat een prachtig decor zat ze! Zo te zien ergens in de centrale hal van de tweede kamer, onder aan twee roltrappen, waardoor ze als vanzelf de uitstraling kreeg van een medewerkster kassa 1 in een middelgrote V&D.

En daar maakten we alweer een rondje door het land. De leden van de Partij Voor De Vrijheid werden, de naam zegt het al, grondig gevisiteerd en moesten allemaal door een metaaldetector. Een mooi vrijheidsbeeld. Kijk, de leden van de SP konden nog steeds niet dansen, het CDA speelde een potje halma tot de uitslag bekend werd gemaakt en bij de SGP mochten de vrouwen vastgebonden, met een ijzeren bal in hun mond en een kamerscherm er omheen, nu ook eens naar de verkiezingsuitzending kijken.

Powerpointsfeer

Oh wat een heerlijke powerpointsfeer hing er in alle zaaltjes. Terug naar Maartje. Weer die bewegende roltrappen. Een gemiste kans. Wat zou het prachtig zijn geweest als de buitenwereld deze avond via de roltrap langzaam het beeld binnen was geschoven. Midden in een itempje over pyjamadagen in de gezondheidszorg zestig Afrikaanse oedeembuiken de roltrap op duwen en de hal in laten rollen.

Behangplaksel

De uitslagen kwamen binnen en daaraan gekoppeld de sfeerbeelden in de zaaltjes. Hier hadden ze het allemaal voor gedaan. Alweer werden de duizenden vrijwilligers bedankt en ja, goed, jammer, negen zetels verlies, dat was natuurlijk niet goed, maar je kon ook zeggen wat hebben we niet een posters geplakt en wat waren dat heerlijke middagen van solidariteit geweest en wat was Nederland dan ook een mooi land, om met een emmer behangplaksel aan je stuur veertig kilometer te fietsen om in het centrum van Oude Schapemaag een poster op te plakken.

"De PVDA! Tegen Uitdroging van Zieke Mensen!" Dat was vanaf het laatste debat opeens een issue. Uitdroging. Dertig procent van de mensen in verzorgingshuizen hebben ooit wel eens uitdrogingsverschijnselen vertoond. Het woord armoe gonsde ook door de verkiezingsavond. Het kon en mocht niet zo zijn dat er in Nederland armoe bestond.

Gejuich in de goed gevulde zalen. Nooit meer armoe! Nooit meer uitdroging! In zalencentrum Het Wagenwiel, waar het negentigste portie bitterballen langskwam, gingen de armen in de lucht. Gejuich, muziek, gezwaai met vaandels. Een orkest zette een muziekje in. Dood aan de armoe!!! Hieperdepiep, Hoera!

Navelstaargezicht

Ik heb de hele avond, ook tijdens het slotdebat, geen een mondiale kwestie voorbij horen komen. Nederland toonde weer zijn provinciale navelstaargezicht. Geen woord over Irak, geen woord over nucleaire bewapening. Geen moment bezinning en geen moment relativering.

Nederland kijkt hierna opnieuw vier jaar naar binnen en weer zal er iemand, na het neersteken van een opiniemaker, roepen, dat het heel stout is en dat wij zo in Nederland niet met elkaar omgaan. Wij houden het hier graag gezellig, ja! Nederland zal verbaasd reageren op het onderzoeksrapport over de martelingen in Irak. Want dat soort dingen doen wij niet. Dat doen de andere landen.

En daarom kregen we gisteren precies de politici, de zaaltjes en de politieke uitzending die we verdienen. In ons zicht beperkt door de dijken onafgebroken de vrijwilligers bedanken, meer was het niet. Daarna iedereen lekker toedekken. Goed uitrusten voor drie maanden formatie televisie.