Ophef over De Gouden Kooi. Kinderen zouden verwaarloosd worden omdat hun moeder in het tv-programma zit. Kinderverwaarlozing is al 150 jaar een issue. Door Anno.

Kinderen werden lang gezien als kleine volwassenen. Tot ver in de 18e eeuw vonden veel ouders een kind maar lastige ballast. Rijke mensen namen een min, een soort nanny, en bij arme families werden kinderen pas interessant vanaf een jaar of zeven: als arbeidskracht. Verwaarloosde kinderen werden eenvoudig aan hun lot overgelaten.

In de 19e eeuw veranderde dat en sindsdien maken Nederlanders zich druk over opvoeding en verzorging van de eigen en ándermans kinderen. Er kwamen er steeds meer opvang- of 'verbeterhuizen', waar kinderen een 'heropvoeding tot goede burgers' ondergingen. Fanatieke 'heropvoeders' plukten de boefjes en schooiers zo van straat.

'Niet straffen, maar genezen', was de boodschap. Met het geloof als medicijn. Want: 'Arme menschen hooren niets dan vloeken, tieren en razen, een enkele spreuk brengt het ontevreden en oproerig gemoed misschien in rust.' Dus werden verwaarloosde kinderen naar tuchthuizen gestuurd, met een ijzeren discipline. Want crimineel gedrag zou een direct gevolg zijn van een slechte opvoeding of verwaarlozing. Kinderopvang en opvoeding werden een maatschappelijke taak. Maar tot wanhoop van de 'heropvoeders' konden ouders hun kinderen altijd uit zo'n opvoedhuis weghalen. Tot de wet veranderde.

Wetten

Tussen 1874 en 1905 nam de regering een reeks kinderwetten aan die kinderarbeid verboden (waaronder het beroemde Kinderwetje van Van Houten), de leerplicht instelden én ouders 'een opvoedings- en zorgplicht' gaven. Ineens was het mogelijk om een kind bij de ouders weg te halen en een voogd het gezag te geven. Ouders waren tenslotte 'personen, die nimmer eenige paedagogische opleiding gehad hebben', zoals een Kamerlid zei. Sindsdien houdt de maatschappij 'ongeschikte' ouders nauwlettend in de gaten, ook op tv.

Anno NU

Anno NU geeft wekelijks een stukje geschiedenis bij het nieuws. Reageren? Surf naar www.anno.nl.