Nu maar hopen dat er in het Witte Huis een fotograaf aanwezig was toen Barack Obama hoorde dat het Hooggerechtshof zijn ziektekostenplan grotendeels had goedgekeurd. Door Charles Groenhuijsen.

Hij is er de man niet naar maar op zijn manier is hij vast uit zijn dak gegaan. Terecht!

Dit is een klinkende overwinning waar Obama alleen maar van kon dromen. De meeste voorspellingen waren immers somber: Het Hooggerechtshof zou Obama afvallen en zijn plan naar de prullenmand verwijzen. Niet dus! Met de hulp van de rechtse rechter John Roberts blijft het plan van Obama overeind.

Obama werd in 2008 president met de belofte dat alles anders zou worden. Zijn 'Change'-boodschap klonk zijn aanhangers als muziek in de oren. Zijn tegenstanders gruwden ervan.

Daden

In de afgelopen drie jaar heeft Obama gemerkt hoe lastig het is om woorden om te zetten in daden: Voor beter onderwijs, een schoner milieu, meer banen en voor een beter toegankelijke gezondheidszorg.

De uitspraak van de negen rechtsers van het machtige Hooggerechtshof brengt dat ideaal van de Democraten een grote stap dichterbij. Wat zullen rechtse politici en actiegroepen balen!

Zelden was er een vonnis van het Hooggerechtshof dat zo lang zo vergaande gevolgen zal hebben voor zo veel Amerikanen.

Achtergrond

Even wat achergrond: In bijna alle rijke westerse landen bestaat er een vorm van een algemene Ziekteverzekering. In Nederland ook. We hebben wetten die dat – in samenwerking met particulere verzekeraars - voor elke Nederlander regelen.

Amerika is de uitzondering. Vijftig miljoen Amerikanen zijn niet verzekerd. En wie verzekerd is moet voor heel gewone behandelingen vaak fors bijbetalen. Het is allemaal ook grenzeloos inefficient.

De VS geeft naar verhouding veel meer geld uit aan gezondheidszorg dan Nederland. En onze zorg is gemiddeld echt beter dan de Amerikaanse.

Sounds like paradise

We mopperen in Nederland wel eens maar als ik aan Amerikaanse vrienden ons stelsel uitleg en ze vertel wat dat kost dan zeggen ze met een diepe zucht: "Sounds like paradise, Charles!".

Waarom heeft Amerika dan geen algemene ziekteverzekering? En waarom is er zo’n ruzie nu Obama dat wél wil. Het antwoord? Eén woord? Politiek. En als je er nog één woord aan wilt toevoegen: Ideologie.

Eerst de politieke tegenstanders van de Obama-wet. Hun belangrijkste argument: "De regering kan mij en 300-miljoen andere Amerikanen niet dwingen een ziekteverzekering te kopen. En - helemaal idioot -  ze kunnen me in elk geval niet beboeten als ik dat weiger. Iemand een boete geven omdat hij iets níet doet? Hoeveel gekker moet het worden?"

Ideologie

En dat brengt me bij ideologie. Dan gaat het over de vraag in hoeverre de overheid zich met je privéleven mag bemoeien. Het wel of niet kopen van een ziekteverzekering hoort daar bij. ‘Blijf daar buiten’, zeggen conservatieven.

Anders krijg je - onthoud die term - een ‘nanny state’. De overheid als kinderjuf die vertelt wat je níet mag maar wél moet. En dus geen vrolijke, zingende kinderjuf à la Mary Poppins. Nee, zo streng, oud kreng met een knoetje en een pukkel op haar neus.

Overdrijf ik? Nauwelijks. De propaganda tegen de wet is heftig en soms ronduit kwaadaardig. De overheid als grote engerd keert in veel verhalen terug. Amerika is het land van opperste vrijheid (daar heb je die ideologie weer) daar hoort zo’n nanny-state niet bij.

Omgekeerd

Maar de voorstanders van de wet dan? Die redeneren precies omgekeerd. De overheid kan veel goed doen voor armen, zieken, bejaarden en werklozen. En ook voor mensen zonder ziekteverzekering. Is het geen basisvoorziening in een beschaafd, rijk land dat elke burger een ziekteverzekering heeft?

Het hele debat hier in Washington lijkt een klein beetje op een Nederlands debat tussen VVD (kleine overheid) en bijvoorbeeld SP en PvdA (grotere meer actieve overheid). Alleen gaat het er in de VS veel harder aan toe.

Een politiek Siberië

Als het Hooggerechtshof het Obama-plan naar de vuilnisbak had verwezen dan was het voor Democraten tot in lengte van jaren onmogelijk geweest ambitieuze plannen te maken voor een rechtvaardiger samenleving. Een politiek Siberië!

Nu is het omgekeerde gebeurd. Een geweldige oppepper voor de president die zijn tegenstander Mitt Romney onder de neus kan wrijven: "Zie je wel, Vanaf nu maar een beetje dimmen met al je giftige kritiek. De hoogste rechters van het land geven me gelijk."

November is nog ver weg maaar de negen rechters van het Supreme Court hebben de herverkiezing van Barack Obama een stap dichterbij gebracht. Amerika is vandaag iets beschaafder geworden.