Op internet wordt teveel onzin verkocht. Meent de bedenker van het World Wide Web: Tim Berners-Lee. Maar zijn plan om daar wat aan te doen, is contraproductief. Door Arjan Dasselaar

Tim Berners-Lee is een man aan wie de wereld veel te danken heeft. Zonder hem kon u dit artikel nu niet lezen – ok, ongelukkig voorbeeld. Zonder hem kon u geen gebruik maken van waardevolle diensten als Pubmed, Google Books en Wikipedia.

Maar één goed – wat zeg ik: briljant – idee garandeert nog geen onfeilbaarheid. Zo laat Tim Berners-Lee tegenwoordig zien te zijn veranderd in de Hirsch Ballin van internet. Berners-Lee wil namelijk dat er een ‘nieuw systeem’ komt om mensen te behoeden voor het consumeren van slechte informatie.

UFO’s en sektes

Nu zit ik zelf niet te wachten op websites van samenzweringsliefhebbers, UFO-aanbidders of vreemde sektes. En het idee van Berners-Lee klinkt best redelijk. Wat is er op tegen om al te grote quatsch te voorzien van een waarschuwingssticker: ‘Dit voldoet niet aan de kwaliteitscriteria van erkende wetenschappers’?

Inderdaad. Wat is er op tegen om een commissie van geleerden te laten bepalen wat wel of geen wijsheid is? Nou, vrij veel. Berners-Lee denkt dat de waarheid zijn hulp nodig heeft. Hij zou zich beter kunnen bedenken wat er de vorige keer gebeurde toen een groep mensen dacht het allemaal beter te weten dan de rest.

Hotemetoten in jurken

In de 17de eeuw waren het geen wetenschappers als Berners-Lee die gekke sektes wilden censureren, maar religieuze types die het leven van geleerden behoorlijk lastig maakten. Zo is er het geval een zekere Galileo Galilei die van hotemetoten in jurken het bevel kreeg om toch vooral op te houden met dat krankzinnige gezever over hoe de zon, en niet de aarde, in het middelpunt van het zonnestelsel zou staan.

Tim Berners-Lee is natuurlijk geen paapse vazal. Maar op zijn manier is hij wel net zo kortzichtig. Of eigenlijk nog ietsje erger. De Rooms-Katholieke Kerk had immers een goede reden om Galileo Galilei te bestrijden. De Kerk zag haar kennis- en dus machts-monopolie niet graag uitgehold door betweters.

Mafketels

Ik geloof geen seconde dat Berners-Lee’s filippica tegen samenzweringstheorieën en mafketels voortkomt uit soortgelijke politieke overwegingen. Dat neemt niet weg dat zijn ongetwijfeld goed bedoelde plan een averechts effect zal hebben op juist die personen die Berners-Lee willen bestrijden.

Want mensen die in kleine grijze aliens van Zeta Reticuli geloven, denken wel degelijk dat wetenschappers, de overheid of desnoods de Trilaterale Commissie ze probeert klein te houden. Deels uit paranoia. En deels uit eigenbelang, want claimen dat je onderdrukt wordt, is een prima manier om je eigen standpunt meer gewicht te geven.

Averechts

Dat laatste is een reden waarom het voorstel van Berners-Lee in de praktijk nooit zal werken. Gekken die de moeite van het onderdrukken waard zijn, zullen vast wat belangrijks te zeggen hebben, redeneren teveel mensen. Een beetje gek trekt alleen maar meer volgelingen aan als hij voorzien is van het stempel: ‘Afgekeurd door de goegemeente.’

Maar er is nog een ander bezwaar. Wijsheid dicteren is per definitie alleen mogelijk als alle wijsheid al ontdekt is. Laten we nu sinds wetenschapsfilosoof Karl Popper redelijk goed kunnen onderbouwen dat we die fase nooit écht zullen bereiken. (Wat natuurlijk ook inhoudt dat Popper er zelf naast kan zitten.)

Aanslag op het WTC

Wat als het broeikaseffect inderdaad niet verantwoordelijk blijkt voor de huidige opwarming van de aarde? Het zevende gebouw van het WTC-complex in New York echt is opgeblazen door de CIA? En het heilige evangelie van het Vliegende Spaghettimonster inderdaad kort na de schepping per ongeluk is verwisseld met het Burgerlijk Wetboek?

Nee, ik geloof ook niet in het bestaan van zwevende pasta. Maar ooit krijgen sommige vreemde snuiters gelijk. Als Tim Berners-Lee zijn zin krijgt, moet u voor nieuwe inzichten straks op zoek naar sites die hij hoogstpersoonlijk heeft afgekeurd.