Rusland gaat in het conflict met Georgië zijn eigen gang en duldt geen Westerse inmenging. De Europese Unie (EU) beraadde zich maandag op gezamenlijke hardere actie, maar kan zij wel een echte vuist maken? Door Anno.

Economische sancties zijn een beproefd EU-machtsmiddel, maar bij Rusland ligt dit moeilijk: als het land de gas- en oliekraan dichtdraait, heeft een groot deel van de EU-landen een serieus energietekort.

Diplomatieke druk lijkt het enig overgebleven middel, want militaire machtsmiddelen heeft de EU nauwelijks. Een eigen leger ontbreekt.

Al sinds de Tweede Wereldoorlog is West-Europa als het er echt op aankomt afhankelijk van de militaire slagkracht van de Verenigde Staten.

Westerse Unie

In 1948 hadden Frankrijk, Groot-Brittannië en de Beneluxlanden de Westerse Unie opgericht, die vooral om defensiesamenwerking draaide.

Maar algauw werd duidelijk dat zij zich nooit zouden kunnen weren tegen een eventuele aanval van de Sovjet-Unie. Daarom werd in 1949 samen met Amerika de Noord-Atlantische Verdragsorganisatie (NAVO) opgericht.

Europees leger

Twee jaar later volgde een nieuwe poging om één Europees leger te vormen: naast de Europese Gemeenschap voor Kolen en Staal (EGKS) werd ook een Europese Defensie Gemeenschap opgericht.

De economische samenwerking in de EGKS werd een groot succes en mondde uit in de EU. De militaire samenwerking mislukte, doordat Frankrijk niet mee wilde werken. Pas de laatste jaren kijkt de EU weer serieus naar een gezamenlijk defensiebeleid.

Onrusthaarden

Na het uiteenvallen van de Sovjet-Unie in 1991 kreeg Europa te maken met onrusthaarden als de Balkan. In 1992 werd een Frans-Duits leger opgericht – nadat België, Luxemburg en Spanje zich aansloten, werd dat Eurocorps.

Maar het moment dat alle EU-landen zullen besluiten samen een defensiemacht te vormen, lijkt nog mijlenver weg.

De column Anno NU geeft wekelijks een stukje geschiedenis bij het nieuws. Reageren? Ga naar www.anno.nl.