Begin augustus. Klamme nachten, maar de wereld is in diepe slaap. Veel klanten en collega's zijn weg. Nauwelijks nieuws, weinig files. Bouwvak. Hondsdagen. Komkommertijd. Door Onze Taal.

Het bouwvak, de bouwsector, kent sinds jaar en dag een vaste vakantieperiode midden in de zomer. Al generaties lang hebben mensen die in de bouw werken eind juli, begin augustus drie weken vakantie. Bouwvakvakantie heet dat voluit, in de volksmond ingekort tot de bouwvak (waarin vak dus geen verkorting is van vakantie).

Later is er een ander instituut uitgevonden dat de bouwvak een béétje op losse schroeven zette: de vakantiespreiding. De overheid stelt verplichte vakantieweken voor de zomer vast, die per regio verschillen. Daardoor zijn de bouwvakweken ook gaan 'wandelen', en bedrijven hoeven zich er niet meer per se aan te houden. Maar ze doen het doorgaans wel.

Hondsbenauwd

Niet te spreiden zijn de hondsdagen, zoals de periode waar we nu middenin zitten ook wel heet. Het meest kenmerkend van de hondsdagen is dat het nooit 'lekker fris' wordt: het is vaak benauwd, vooral 's nachts. Voedsel bederft eerder, wat vooral in het pre-koelkasttijdperk erg vervelend was. Helaas kan het ook gewoon hondenweer zijn.

Hebben die hondsdagen iets met honden te maken dan? Niet echt; ze zijn namelijk genoemd naar het sterrenbeeld Grote Hond. Daar zit de heldere ster Sirius in, en die komt tussen 20 juli en 20 augustus tegelijk met de zon op. Al in de Klassieke Oudheid was deze periode de heetste van het jaar en dat gaat ook voor onze streken op.

Zomergat

Tot slot komkommertijd. Zonder Radovan Karadzic en de Olympische Spelen zou het nog erger zijn: een hele periode met nauwelijks belangwekkend nieuws, en die begint al in juni. Heel het land bijna drie maanden op z'n gat: geen politiek, geen voetbalcompetitie, de BN'ers massaal afwezig.

Wereldwijd wringen de media zich in bochten om dat 'zomergat' te vullen. Ze rekken bijvoorbeeld de gewone items, herhalen eindeloos veel, of verzinnen - jawel - een zomercolumn. Desnoods over komkommers.

Komkommers

Komkommertijd is sinds de 19de eeuw langzaamaan dé aanduiding voor de nieuwsloze zomerperiode geworden. Waarom is niet helemaal duidelijk - misschien hebben we het uit het Engels, al is cucumber time daar allang uit verdwenen - maar in elk geval moet het met hoogseizoen in de komkommerteelt te maken hebben.

Een uniek Nederlands verschijnsel is de komkommertijd in elk geval niet. In het Engels heet het nu the silly season. De Duitsers noemen het Sommerloch of Sauregurkenzeit; ook het Noors (agurketid) en een paar Slavische talen hebben er een komkommerwoord voor.

R in de maand

Er zijn meer van die seizoensgebonden clichés. Nog maar een paar maanden geleden 'zat het voorjaar in de lucht' en kwamen de ijsheiligen. Straks 'zit de r weer in de maand' en 'is Sinterklaas weer in het land'. En in december ronden we het jaar af met 'de donkere dagen voor Kerstmis'. Maar dan is er volop nieuws, en dat gaat voor - ook in columns.

Reageren? Ga naar www.onzetaal.nl.