Jan Marijnissen treedt af als fractievoorzitter van de SP. Begin jaren zeventig werd hij actief binnen de partij, die toen nog streng maoïstisch was. Daaraan wil Marijnissen niet meer herinnerd worden. Waarom niet? Door Anno

In de jaren zestig en zeventig had het communisme een grote aantrekkingskracht op jongeren in Nederland. De Sovjet Unie was voor velen een voorbeeld voor de toekomst. Anderen zagen juist meer in de manier waarop Mao regeerde in China: hij vormde het agrarische land om tot wereldmacht.

Lange Mars

De Chinese leider verkreeg zijn faam vooral door De Lange Mars uit 1934: in ruim een jaar trok hij met 130.000 communistische soldaten door China. Op de vlucht voor hun tegenstanders - Chinese nationalisten – stierven tienduizenden van Mao’s mannen, maar hijzelf overleefde. Uiteindelijk veroverde hij zelfs heel China: na de Tweede Wereldoorlog riep hij de Volkrepubliek China uit, met zichzelf als grote leider. Uit underdogpositie greep hij de macht in het land.

Gestoord

Tot zover de heroïsche geschiedenis van Mao. Eenmaal aan de macht ontpopte hij zich als een gestoorde leider, verantwoordelijk voor tientallen miljoenen doden. Een van de typerende missers is Mao’s Grote Mussen Campagne. Alle mussen moesten dood, omdat ze van zaden snoepten. De Chinezen sloegen op pannen en potten zodra ze een mus zagen. De vogels vielen van vermoeidheid uit de lucht

De oogst verbeterde inderdaad, alleen was de oogst de jaren daarop dramatisch: Mao had er geen rekening mee gehouden dat mussen ook sprinkhanen aten. Die gingen nu hun gang op de velden. Tussen 1959 en 1961 stierven zo’n 40 miljoen Chinezen door uithongering.

Culturele Revolutie

Een van zijn grootste misdaden is de Culturele Revolutie uit 1966. Mao organiseerde toen een grote groep jonge Chinezen in ‘Rode Garde’s’ die hem als Grote Roerganger aanbeden. Mao geloofde steeds meer dat hij God op aarde was. Critici van zijn beleid stuurde hij naar werkkampen. De Rode Gardes konden als enige echte maoïsten doen wat ze wilden: ze mishandelden hun ouders, vermoordden hun docenten. De Chinese economie en samenleving raakten jarenlang ontwricht. Niemand durfde zijn mond open te trekken: angst regeerde.

Geschiedenis

Toen Marijnissen begin jaren zeventig lid werd van de SP, was er al wel wat bekend van Mao’s schrikbewind. Zelfs toen Mao in 1976 overleed, bleef de SP zichzelf nog Maoïstisch noemen. Pas toen Marijnissen in 1986 leider van de partij werd, wierp hij dat label van zich af. En later wilde hij er ook niets meer over horen: dat was geschiedenis, de SP was onder hem verder gegroeid. Het Maoïsme bleef een vervelend stempel uit het verleden.

De column Anno NU geeft wekelijks een stukje geschiedenis bij het nieuws. Reageren? Ga naar www.anno.nl