In de jaren negentig bevochten de paarse kabinetten veel liberale vrijheden. Daar wordt nu weer aan getornd: de flitsscheiding is al afgeschaft en ook de koopzondagen moeten worden beperkt, vanwege de aantasting van de zondagsrust. Door Anno.

'Een heidens karwei', zo werd de formatie van het eerste Paarse kabinet in 1994 gekscherend genoemd. In dat jaar maakte de verkiezingsuitslag voor het eerst sinds 1918 een kabinet zonder christelijke partijen mogelijk.

Daar droomde vooral D66-leider Hans van Mierlo al jaren over. Maar ook de liberale VVD en de socialistische PvdA wilden ethische kwesties als euthanasie, abortus en homorechten liberaler regelen dan het CDA ooit zou toestaan.

Amorele toestanden

Tijdens de verkiezingscampagne probeerde het CDA de kiezers nog bang te maken voor de 'amorele toestanden' die zouden ontstaan onder een paars kabinet.

Ernst Hirsch Ballin zei bijvoorbeeld dat er een sfeer zou kunnen ontstaan waarin ouders van 'een mongooltje' verweten werd dat ze geen abortus hadden laten plegen.

De PvdA, VVD en D66 eisten excuses en Van Mierlo zei dat hij Hirsch Ballin 'de oren van het hoofd' zou trekken als die zijn uitspraak in zijn bijzijn zou herhalen.

Zelfbeschikkingsfundamentalisme

Paars slaagde erin een aantal revolutionaire wetten door de Tweede Kamer te loodsen, maar de protesten verstomden nooit helemaal. Zo hekelde CDA-voorzitter Marnix van Rij in 2001 het 'zelfbeschikkingsfundamentalisme' van de paarse partijen.

Het CDA en de ChristenUnie proberen nu het liberale tij te keren. 'Paars is een prachtige kleur in de kerk', zei premier Balkenende in 2007, 'maar wat de politiek betreft is deze kleur voltooid verleden tijd.'

De column Anno NU geeft wekelijks een stukje geschiedenis bij het nieuws. Reageren? Ga naar www.anno.nl.