De dood van een olympisch symbool

Komende maandag wordt in Olympia het olympisch vuur ontstoken voor de estafette naar Beijing. Het wordt de inzet van een heftig politiek debat - precies waar de olympische beweging geen behoefte aan heeft. Door Jurryt van de Vooren / Sportgeschiedenis.nl.

Volgens de olympische feestcommissie staat het olympisch vuur symbool voor vriendschap en respect, maar het duurt nog maar een maand voordat we het in één adem zullen noemen met een bloedbad onder Tibetaanse vluchtelingen.

Een politieke misdaad, die mede mogelijk wordt gemaakt door Coca-Cola en Samsung, de officiële sponsors van de estafettetocht van het olympisch vuur.

In Olympia

Een klein jaar geleden was ik gast van de Internationale Olympische Academie in Olympia - het officiële kenniscentrum van het IOC. Tegenover sportjournalisten uit de hele wereld hield ik een toespraak over het olympisch vuur. Ik zei tegen mijn gehoor dat de Chinese organisatie deze fakkeltocht misbruikt voor politiek gewin - met name door het passeren van de Mount Everest. Vooral het IOC kan daarmee in de problemen komen.

Het olympisch vuur beklimt begin mei deze hoogste berg ter wereld. De exacte datum is onbekend, omdat dit afhankelijk is van de weersomstandigheden. Het is een heel gevoelige locatie, omdat op precies dezelfde berg in 2006 Tibetaanse vluchtelingen zonder aanleiding werden doodgeschoten door Chinese soldaten. Dat bloedbad is gefilmd door bergbeklimmers en staat hier.

Het olympisch vuur als symbool van vriendschap en respect passeert dan dus de plek van een politieke misdaad. Dat is zo'n schrijnend contrast dat er vast wel ergens journalisten zullen zijn, die hierover vragen gaan stellen. Ik verzin er nu even een paar:

Waarom staat het IOC toe dat het symbool voor vriendschap en respect juist die plek passeert waar een politieke massamoord is gepleegd? Waarom heeft het IOC niet tegen China gezegd dat dit niet zo'n slim idee is, omdat het olympisch vuur op die manier onderdeel wordt van een politiek debat? Hoe kunnen het IOC en de olympische feestcommissie dan toch volhouden dat sport en politiek van elkaar zijn gescheiden als er willens en wetens voor is gekozen om naar die berg te gaan waarop zich een politieke misdaad heeft afgespeeld - nota bene vastgelegd op film en wereldwijd al door miljoenen mensen gezien?

Mond houden

Na mijn toespraak kreeg ik een uitbrander van de baas van de Olympische Academie. En dat terwijl ik alleen maar waarschuwde voor het uithollen van de belangrijkste olympische waarden als niemand zou ingrijpen. En nu is het inderdaad zo ver, enkele dagen voordat het olympisch vuur wordt aangestoken. Exact datgene waarvoor ik in mei al waarschuwde in Olympia is nu aan de hand.

Na de recente onlusten in Tibet is dit beroemde olympische symbool deze week inderdaad onderdeel geworden van het politieke debat - met name vanwege de Mount Everest. Tibetaanse activisten eisten deze week namelijk dat deze berg uit de route wordt gehaald. “Als het IOC niet wil dat de olympische fakkel een symbool van bloedvergieten en onderdrukking wordt, moet zij alle Tibetaanse provincies uit de route van de estafette schrappen," aldus een woordvoerder.

Tsja, het zijn dezelfde woorden die ik in mei vorig jaar uitsprak in Olympia, maar het IOC weigert opnieuw te luisteren en kwam met een zwaar aangezette verklaring:

“De fakkel belichaamt de olympische waarden van vriendschap en respect. Het is een krachtig symbool dat mensen over de hele wereld inspireert om hun geschillen op te lossen en met wederzijds respect tot elkaar te komen."

Nog steeds snapt het Comité niet wat er zal gebeuren als dit vuur de Mount Everest passeert en daarom leg ik het nog een keer uit.

Vernietigend

De beelden van het olympisch vuur op de top van de Mount Everest worden natuurlijk over de hele wereld uitgezonden. Daar hebben zowel de Chinezen als het IOC tenslotte alle belang bij, net als de sponsors Coca-Cola en Samsung. De kans is levensgroot dat de tv-stations die koppelen aan de beelden van die schietpartij van 2006. Daarna komen die vervelende journalisten, die de vragen zullen stellen zoals hierboven staan vermeld. Deze beeldvorming is vernietigend voor het olympisch vuur als symbool voor vriendschap en respect. En inderdaad: de Tibetaanse activisten hebben hier het grootste voordeel van en zullen dat wereldwijd uitbuiten.

Zelfs Erica Terpstra ziet dit onheil al een half jaar lang naderen. In september vorig jaar sprak ze met het blad Marathon van de Sociëteit Olympisch Stadion Amsterdam. Hierin stond:

“De geplande fakkelloop met het olympisch vuur richting Beijing in maart 2008 doet ook Erica Terpstra de wenkbrauwen fronsen. Vooral omdat het Olympisch vuur in het Himalaya-gebied gedragen wordt over de plaats, waar vorig jaar door Chinese grenswachten een Tibetaanse vluchteling werd doodgeschoten. De televisiezenders zullen mettertijd zeker wereldwijd bij de opnamen van deze fakkeltocht de in het beeldarchief opgeslagen opnamen van de schietpartij op het scherm zetten."

Coca-Cola en Samsung

Als het IOC écht wil dat dit drama wordt voorkomen, haalt het daarom alsnog de Mount Everest uit de route. Jammer voor de Chinezen, maar het kan niet anders. Daarmee voorkomt het Comité meteen ook grote problemen voor de sponsors Coca-Cola en Samsung, die er vast geen behoefte aan hebben om in verband te worden gebracht met een politieke misdaad.

De slogan 'Deze massamoord is mede mogelijk gemaakt door Coca-Cola en Samsung' zal bepaald niet bevorderlijk zijn voor het imago van deze bedrijven. En het zal niet lang meer duren voordat ze dat aan het IOC duidelijk gaan maken. Zo ergens in de eerste week van mei vermoed ik dat dit zal gaan gebeuren.

Wedden dat ook deze voorspelling van mij gaat uitkomen?

Reageren?

Tip de redactie