Peter R. de Vries scoort met zijn undercover-actie waarin Joran van der Sloot de moord op Natalee Holloway bekent. Zeven miljoen mensen bekeken de televisie-uitzending. Ruim honderd jaar geleden ging een Nederlandse journalist vermomd als zwerver achter Jack the Ripper aan. Door Anno.

Door de snelle negentiende-eeuwse industrialisatie ontstond in de steden veel ellende: arbeiders woonden en werkten onder slechte omstandigheden. Maar door die industrialisatie konden ook kranten veel goedkoper worden gedrukt, waardoor de journalisten een groot publiek bereikten. Schrijvers ondernamen undercoveracties om de vele misstanden aan de kaak te stellen.

Journalist Martin van Raalte schreef bijvoorbeeld in 1884 dat een reporter steeds een "voldoende voorraad listen" moest hebben, om achter de waarheid te komen. De twintig jaar oude Salomon van Oss nam dat advies ter harte en trok verkleed als zwerver het Londense East End in, waar Jack the Ripper prostituees vermoordde en verminkte. Van Oss wilde "in al zijn onsmakelijkheid meeleven om de slums natuurgetrouw te schetsen".

Zeemansbaard

In dezelfde tijd onthulde Rie Brusse hoe zeelieden in havenstad Rotterdam dronken werden gevoerd en werden beroofd. Ook ontdekte hij dat de zeemannen koppelbazen moesten betalen om werk te krijgen. Brusse liet zich voor deze klus een zwarte zeemansbaard aanmeten, en hulde zich in zeemanskledij. Zijn verhalen deden het goed bij het grote publiek; Brusse schreef een soortgelijke reportage als landloper.

Toen journalisten na de komst van de televisie doorkregen dat de verborgen camera bijna automatisch hoge kijkcijfers opleverde, ging de undercover journalistiek steeds meer de kant op van sensationele onthullingen. Met de uitzending van Peter R. de Vries als hoogtepunt.

De column Anno NU geeft wekelijks een stukje geschiedenis bij het nieuws. Reageren? Ga naar www.anno.nl.