De EO verwijdert stiekem de evolutietheorie uit series die zij aankoopt. Wij stammen niet af van de mensaap, maar zijn gedestilleerd uit de rib van Adam. De praktijken van de EO zijn uiterst bedenkelijk. Door Christiaan Alberdingk Thijm

Dat de Evangelische Omroep niet veel op heeft met Darwins evolutieleer is bekend. Dat de EO verwijzingen naar de evolutie uit natuurfilms schrapt is nieuws. Gerdien de Jong, docent evolutiebiologie aan de Universiteit van Utrecht, maakte haar ontdekking bekend via haar weblog. In de beroemde serie natuurfilms van David Attenborough, 'The Life of Mammals' oftewel het leven van zoogdieren, is vakkundig iedere link tussen apen en mensen verwijderd. In de tiendelige BBC-serie zijn teksten veranderd, fragmenten verknipt en is zelfs een hele aflevering over de mensaap en de mens weggelaten.

Dinosaurus

Wanneer David Attenborough vertelt dat 100 miljoen jaar geleden de wereld werd bevolkt door dinosaurussen, wordt dat verwijderd door de EO. Volgens het scheppingsverhaal heeft God de wereld immers in zes dagen geschapen en was er voor de dinosaurus geen plaats op de Ark van Noach.

De EO zelf ziet geen enkel probleem in het knippen in documentaires. Redigeren is volgens EO-directeur Henk Hagoort normaal bij aangekochte programma's. Hij begrijpt dan ook niet waarom er ophef is over de geschrapte onderdelen van de documentairereeks. Hagoort: "Als mensen ons standpunt over de schepping niet delen, hoeven ze niet te kijken. Ze zien aan het logo wie het programma uitzendt en kunnen dan beslissen of ze wegzappen of blijven kijken."

Missing link

Het officiële standpunt van de EO is duidelijk: als u naar ons kijkt, dan krijgt u onze visie op het ontstaan van de mens te zien. Het EO-logo, linksboven in beeld, is uw garantie voor knippen, redigeren en wijzigen van originele programma's. Dit is precies wat de wetgever voor ogen stond toen hij een pluriform omroepbestel introduceerde. Heeft de EO gelijk? Mag zij er vrolijk op los knippen en plakken om zo onwelgevallige denkbeelden te verwijderen?

Het staat de EO natuurlijk vrij haar visie op de schepping te prediken. Zij mag documentaires over God en zijn noeste arbeid produceren, aankopen en uitzenden. Allemaal geen probleem. Het is ook toegestaan om geweld- of seksscènes te verwijderen in films, zolang dit de integriteit van het werk niet aantast. Het wordt anders als de EO een documentaire dusdanig wijzigt dat de visie van de maker wordt aangetast. Als de EO de mensaap in een documentaire over zoogdieren schrapt omdat zij Jezus Christus als missing link prefereert, gaat zij te ver.

Subliminal messaging

Nergens in de Mediawet en aanverwante wetgeving staat dat het verboden is om te schrappen in aangekochte programma's. De wetgever heeft daar gewoon niet over nagedacht. Het maken van reclame door de publieke omroep is wel op allerlei manieren gereguleerd en aan banden gelegd. Het maken van reclame in programma´s van educatieve aard mag alleen als het past in de context van het programma en geen afbreuk doet aan de integriteit van het programma. Het maken van "sluikreclame" of stiekeme reclame is uit den boze. Reclame moet herkenbaar zijn.

De actie van de EO heeft wel iets weg van sluikreclame. De EO probeert stiekem haar visie op het ontstaan van de mens over te brengen. Op een heimelijke manier je boodschap over brengen noemen ze in de VS "subliminal messaging". Bush gebruikte de tactiek om Gore stiekem als een rat af te schilderen tijdens de presidentsverkiezingen. In een verkiezingsspotje verscheen heel even het woord "RATS" in beeld toen het over Gore en zijn kamp ging.

List en Bedrog

Waarom heeft de EO de kijker niet gewoon van te voren verteld dat er in een serie is geschrapt? "Let op: uit deze natuurfilm is de mensaap verwijderd" Dat was natuurlijk een kleine moeite geweest. Nu heeft de EO ervoor gekozen om stiekem haar visie op het ontstaan van de mensheid in de serie te verwerken. De EO als firma List en Bedrog. Gij zult geen valse getuigenis spreken tegen uw naaste. Is dat niet één van de tien geboden?