Is het een Belgengrap of echt waar? Hebben de Belgen een remedie gevonden tegen het uitwisselen van illegale muziek via P2P? Scarlet moet van de rechter het illegale gedrag van haar abonnees bestrijden. Het worden zware tijden voor Belgische internetproviders. Door Christiaan Alberdingk Thijm

De Belgen hebben de aan- en uitknop van peer-to-peer (P2P) netwerken gevonden: de internetprovider. Deze week werd bekend dat de Belgische rechter internetprovider Scarlet heeft bevolen het internetverkeer van haar abonnees te filteren. Alle illegale muziek die via P2P wordt uitgewisseld moet door het filter worden tegengehouden.

Audible Magic

Scarlet was door Sabam, de Belgische evenknie van muziekrechtenorganisatie Buma/Stemra, voor de rechter gedaagd. Sabam eiste dat Scarlet maatregelen trof om het illegaal uitwisselen van muziek door haar abonnees aan banden te leggen. Volgens Scarlet is het alleen niet mogelijk om bijvoorbeeld met behulp van een filter het illegale P2P-verkeer te blokkeren.

De rechter vroeg vervolgens een deskundige om advies hierover. De deskundige heeft verklaard dat het weldegelijk mogelijk is, onder meer met een systeem van het Amerikaanse bedrijf Audibe Magic.

Boete

Volgens Scarlet is dit systeem niet waterdicht. Dat maakt volgens de rechter niet uit. Ook als het filter per ongeluk rechtmatige uitwisseling blokkeert, betekent dat nog niet dat het filter daarom niet moet worden toegepast.

Scarlet moet een boete betalen van € 2.500 betalen per dag dat zij nalaat adequate maatregelen te treffen tegen het uitwisselen van illegale muziek. Scarlet heeft een half jaar de tijd gekregen om de maatregelen te treffen.

Ook moet Scarlet voor de kosten van het implementeren van het filter opdraaien, zo'n € 0,50 per abonnee per maand.

Communicatievrijheid

De beslissing van de Belgische rechter kan verstrekkende gevolgen voor de uitwisseling van informatie en meningen via het internet hebben. Op grond van een Europese richtlijn zijn internetproviders niet aansprakelijk voor de informatie die zij op verzoek van hun abonnees doorgeven, bijvoorbeeld via e-mail of P2P.

De reden is dat anders het risico bestaat dat internetproviders allerlei diensten niet meer aanbieden om aansprakelijkheid te voorkomen. Als de provider bijvoorbeeld aansprakelijk is voor bedreigingen door haar abonnees via de e-mail, dan zou zij er weleens voor kunnen kiezen geen e-mailverkeer meer door te geven. Dat is niet in het belang van de communicatie- en informatievrijheid en de ontwikkeling van het internet in het algemeen.

Achterdeur

Volgens de Belgische rechter betekent dit alleen niet dat de internetprovider geen maatregelen hoeft te treffen om het onrechtmatig uitwisselen van muziek via P2P te voorkomen. Met andere woorden, als je niet aansprakelijk bent betekent dit nog niet dat je niets hoeft te doen.

Op zichzelf klinkt dat heel redelijk. Maar in de praktijk betekent het dat je via de achterdeur alsnog aansprakelijk bent. Je bent misschien niet aansprakelijk voor het uitwisselen van muziek, maar wel voor het nalaten maatregelen daartegen te treffen. Scarlet moet voor de kosten van de maatregelen opdraaien en enorme boetes betalen indien deze inadequaat zijn.

Stil

Wat zou het gevolg hiervan zijn? Als ik Scarlet was, zou ik het volledige P2P-verkeer op mijn netwerk blokkeren. De kosten en het risico van het implementeren van een filter zijn namelijk erg hoog.

Dat betekent dat alsnog het resultaat wordt bereikt dat de communicatievrijheid via het internet aan banden wordt gelegd. En dat was nu juist niet de bedoeling van de Europese wetgever. Als de beslissing van de rechter in hoger beroep niet onderuit gaat, zal het stil worden op de Belgische elektronische snelweg.