Een verdwaalde pinguïn op een zonnig strand, belspelmeisjes die in duizend-en-één varianten hun schrikbarend lage IQ tonen. Van Koppensnellers tot Het Journaal: grappige fragmenten en filmpjes zijn hot. Draait de tv door? Door Paul de Lange

Naast BN'ers die dingen doen waar ze geen BN'er om zijn geworden, kent het op zijn einde lopende tv-seizoen nog een opvallende ontwikkeling: de overload aan leuke danwel leuk bedoelde fragmenten en filmpjes in allerlei programma's. Onbedoeld lijkt Jack Spijkerman de geestelijk vader van die ontwikkeling te zijn.

Claim

Dat zou je kunnen afleiden uit het verwijt dat hij Matthijs van Nieuwkerk maakte toen Spijkerman, geruime tijd na zijn vertrek bij de VARA, een interview gaf in de Volkskrant. Het ging hem er niet om dat Van Nieuwkerk succes had met De Wereld Draait Door, maar wel dat daarin een rubriek zit met dingen die op tv mis gaan. Dat zou zijn afgekeken van Kopspijkers.

Die claim is net zo goed te verdedigen als aan te vallen. Ja, Kopspijkers was de eerste met zo'n rubriek (al kan je daarover twisten: een programma als AVRO's Sportpanorama had ook steevast een uitsmijter van het type 'schansspringer landt plat op zijn gezicht'). Maar de vraag is veeleer of je leuke fragmenten en filmpjes kunt claimen wanneer je die niet zelf hebt gemaakt.

Pisfles

Meerdere programmamakers vinden blijkbaar van niet. Want naast Koppensnellers en De Wereld Draait Door vist ook Jensen! in de frivole vijver van vluchtige fragmenten. En binnenkort haalt RTL Laat Ze Maar Lachen weer van stal. Met als gevolg dat fragmenten over de pisfles van Arie Ribbens of een pijnlijk verkeerd spellende belspeljuffrouw in meerdere programma's langskomen.

Is dat erg? Niet zo lang het om amusement of infotainment gaat. Kwalijker is dat ook programma's waarvan je serieuze berichtgeving mag verwachten zijn aangestoken met het luchtigheidsvirus. Het Journaal trakteert de kijker regelmatig op een uitsmijter met een hoog 'en dan nog even dit'-gehalte. Van een verdwaalde pinguïn tot een Youtube-filmpje waarin Tony Blair in steenkolen-Frans de nieuwe premier van Frankrijk feliciteert.

Intermezzo's

Datzelfde fragment komt dan ook nog eens langs bij Knevel & Van den Brink, waar de redactie het internet lijkt af te struinen op zoek naar luchtige intermezzo's. Veelal zonder enige duiding worden de internetfilmpjes plompverloren tussen de gesprekken geplaatst. Of beter gezegd misplaatst, want van een serieuze talkshow mag je verwachten dat vertoonde fragmenten een functie hebben.

Op internet is dat anders. De gemiddelde internetter is gewend om losstaande, leuke fragementen onder ogen te krijgen en er anderen op te wijzen. Wellicht is de neiging van programmamakers om grappige filmpjes uit te zenden voor een deel op het conto van het succes van die filmpjes op internet te schrijven.

Toch moeten we het internet ook weer niet te veel credits geven. Met een beetje fantasie liggen de wortels van een typisch internetfenomeen als user generated content juist bij de grappige filmpjes op tv: blooperprogramma De Leukste Thuis liet kijkers eigen filmpjes insturen die het hoofdbestanddeel van de show vormden.

Zo'n twintig jaar na De Leukste Thuis zenden commerciële zenders nog steeds blooperprogramma's uit. Kijkers krijgen blijkbaar geen genoeg van leuke filmpjes en fragmenten. Prima, maar dan wel graag louter in amusementsprogramma's.

Paul de Lange

Overigens: vanwege het aanbreken van het traditioneel magere tv-zomerseizoen ga ik u tijdelijk verlaten. Tot in september.

Koppensnellers, elke zaterdag, Tien, 20.00 uur.

De Wereld Draait Door

Knevel & Van den Brink, maandag t/m vrijdag, Nederland 1, 23.00 uur.

Jensen!, maandag t/m vrijdag, RTL 5, 22.30 uur.