Middeleeuws vloeken

Er wordt steeds meer gevloekt op de Nederlandse televisie, meldt de Bond tegen het vloeken. De Bond zou het graag anders zien, maar mensen lijken niet van het vloeken te genezen. Door Anno.

De twee populairste scheldwoorden op de Nederlandse televisie zijn 'shit' en 'Godverdomme', zo wijst een onderzoek van de Bond tegen het vloeken uit. De een is ouder dan de ander, maar beiden komen al lang voor in onze taal. Godverdomme gaat terug naar de Middeleeuwen. Toen gebruikten mensen de zin 'God verdoem mij' om een bewering kracht bij te zetten: 'God moge mij verdoemen als ik de waarheid niet spreek'. Later werd de uitspraak verkort tot de veelgebruikte vloek.

Darmen

Ook andere Middeleeuwse uitspraken als 'Bij het achterwerk, de lever, en andere niet te noemen ledematen van God in de hemel', laten zien dat in deze christelijke periode niet altijd even voorzichtig met Gods naam werd omgegaan. De schrijver Willem van der Tannerijen pleitte daarom voor de doodstraf voor wie zwoer bij 'de baard, de buik, de darmen of de ingewanden van God'.

Het tegenwoordig veelgebruikte 'shit' is een veel moderner verschijnsel in Nederland: pas veertig jaar geleden kwam dit woord overgewaaid uit Amerika. De opmars van het woord was indrukwekkend, en al snel verving het 'verdomme' als populaire kreet.

Rododendron

Maar ook met dit ogenschijnlijk onschuldige Engelse woord is de Bond niet blij. Wat mogen we dan wel? Televisiemaakster Mies Bouwman vroeg het in 1966: 'Als ik van u niet mag vloeken, wat moet ik dan wèl zeggen als iemand me pijnlijk op de tenen trapt?' Haar gast gooide er een knallend 'Rododendron' uit.

De column Anno NU geeft wekelijks een stukje geschiedenis bij het nieuws. Reageren? Ga naar www.anno.nl.

Tip de redactie