Nederland te kijk gezet

Groeten Terug is terug. Voor het tweede jaar brengen inheemse stammen een tegenbezoek aan Nederlandse gezinnen. Aapjeskijk-televisie of niet? Door Paul de Lange.

Het komt niet vaak voor dat een SBS-programma uitgebreid in kwaliteitskranten wordt besproken. Toch was daar vorig tv-seizoen sprake van bij de reality serie Groeten Terug.

De wijze waarop Afrikaanse stamleden tijdens een tegenbezoek aan Nederlandse gezinnen in beeld werden gebracht, deed antropologen denken aan de manier waarop inboorlingen vroeger op kermissen en in dierentuinen werden tentoongesteld. Kortom: aapjeskijk-televisie.

Volksvermakelijk

Halverwege het tweede seizoen blijkt die blik op zijn minst nuancering te verdienen, zoniet gekanteld te moeten worden. Goed, het is volksvermakelijk om te zien hoeveel moeite de gasten hebben met simpel ogende dingen als een wc en een draaihekje, of niet snappen dat in een wassenbeeldenmuseum geen dode mensen opgebaard staan.

Bladblazer

Maar minstens zo vaak zijn het de Nederlanders die te kijk worden gezet. Bijvoorbeeld wanneer gastheer Ron zo nodig zijn bladblazer moet showen: "Dat kan toch ook gewoon met een bezem, dan zit je niet de hele tijd in de herrie", vindt een van de Suri-stamleden. Of als de Hagahai-stam bij een bezoek aan een kleuterschool vol ongeloof vernemen dat kleuters van vier daar een groot deel van hun opvoeding krijgen: "Mijn kind zit de hele dag bij zijn moeder, die heeft het zoveel fijner."

De gasten hebben bijna continu een punt als ze de situaties waarin ze worden gebracht becommentariëren. Zo ook bij een bezoek aan een slager waar ze rauw vlees krijgen aangeboden. “Dat eet je toch niet zo, dat hang je toch eerst boven het vuur?”, oppert stamhoofd Sinale. Ja, wie is er hier nou eigenlijk primitief? Dat de Hagahai niet kunnen begrijpen dat er geen feest is na het slachten van een varken, werkt dan weer komisch. Maar het stamhoofd draait er niet omheen: “wij gaan zoveel respectvoller met onze dieren om.”

Koddig

Vooral de keuze van de makers om de tolken op afstand te houden en pas achteraf alles te vertalen, pakt briljant uit. Het zou kunnen dat die keuze is gemaakt om het koddige gehalte van de situaties te verhogen. Maar het effect is bovenal dat de gasten vrijuit commentaar geven op de westerse gebruiken waaraan ze worden blootgesteld. En hoewel er tussen de gezinnen en stamleden duidelijk een band groeit, is dat commentaar niet mals.

Bij een concert van Jan Smit reageren de Hagahai pas als hun gastgezin ze verzekert dat al die mensen zijn gekomen om deze zanger te zien."Nederlanders hebben vast te weinig te doen, daarom komen ze hier, wij zouden het er veel te druk voor hebben." Zogeheten primitievelingen die zich oprecht zorgen maken of de Nederlandse cultuur wel tot geluk leidt: Groeten Terug is goed gemaakte, komische en verfrissende televisie.

Groeten Terug, zaterdag 21.00 uur, SBS 6

Tip de redactie