Waarom moet ik mijn complete doopceel overleggen als ik aan een Nederlands goed doel via internet een schenking wil doen? Door Arjan Dasselaar.

Een vreemde collectant kwam ik in de stad tegen vorige week. Ik wilde haar geld geven, maar ze weigerde dat te accepteren. Tenzij ik eerst mijn volledige naam, adres, telefoonnummer, e-mailadres én geboortedatum bij haar wilde opgeven.

Goed, die geboortedatum hoefde dan niet per se. Maar de rest had ze echt nodig, anders wilde ze geen geld van me aannemen. Ik ben maar doorgelopen.

Echt gebeurd? Ja, in zekere zin. Dit is de behandeling die u krijgt als u naar de website van het Rode Kruis gaat en daar op ‘Geef nu’ klikt. U komt dan op dit donatieformulier terecht.

Kijkt u even mee naar de vele verplichte velden die u moet invullen voordat u geld ‘mag’ geven. Het Rode Kruis heeft die gegevens echt niet nodig om uw donatie in ontvangst te nemen. U kunt trouwens ook ‘anoniem doneren’ maar ook dan moet u uw adresgegevens achterlaten.

Doopceel overleggen

Het Rode Kruis is bepaald niet de enige gegevensveelvraat. Kijkt u op de site van het Wereld Natuur Fonds, dan staat daar de optie ‘Word donateur’ prominent aangegeven. Ook hiervoor is het overleggen van uw doopceel vereist.

Diep verstopt in de WNF-site wordt nog wel de mogelijkheid vermeld om een eenmalige donatie te doen. Maar u raadt het al: ook dan moet u al uw gegevens achterlaten, met eventuele uitzondering van uw telefoonnummer.

Geven in stilte

Ik heb daar een probleem mee. Niet eens omdat ik ooit vele maanden telefonisch ben lastiggevallen door Artsen Zonder Grenzen, die zelfs na mijn uitdrukkelijke verzoek niet meer te bellen daar gewoon mee doorgingen. Maar het risico van liefdadigheidsspam is tot daaraan toe.

Ik ben opgevoed met het idee dat je donaties in stilte en waar mogelijk anoniem doet. Hoewel inmiddels agnost vind ik dat nog steeds een goed advies.

Collectief gegevensharken

Er zullen vast redenen zijn voor het collectieve gegevensharken van goede doelen, maar ik kom niet echt ver. Misschien eist iDeal dat organisaties de adresgegevens van klanten dan wel donateurs vastleggen om het witwassen van geld te voorkomen?

Ik vind dat onwaarschijnlijk, want bij spelletjesboer Steam kan ik met iDeal betalen zónder mijn gegevens te overleggen. Maar stel dat. Dat verklaart niet waarom deze goede doelen geen ánder betalingssysteem gebruiken om een echt anonieme gift mogelijk te maken.

Bitcoins

Dat is namelijk vrij eenvoudig, onder meer met zogeheten bitcoins. Deze anonieme valuta wordt op internet vooral gebruikt voor de aanschaf van illegale zaken zoals drugs en wapens, maar in principe kun je bitcoins natuurlijk overal voor gebruiken.

Wellicht vreest men voor het imago van de bitcoin. Enigszins begrijpelijk, want goede doelen worden over het algemeen bemenst door medewerkers die hebben leren leven met de constante angst voor negatieve publiciteit.

Voor je het weet mag je bijvoorbeeld bij Radar gaan uitleggen waarom je PayPal aanbiedt in plaats van iDeal.

Eis van de overheid

Wellicht is het vastleggen van uw adresgegevens een eis van de overheid? Ook dat lijkt me sterk. Sommige goede doelen vragen namelijk níet naar deze gegevens, maar wel naar andere zaken die ze niet nodig hebben voor het verwerken van uw gift.

Zo kwam ik via een tweet van beroepscampagnevoerder Alex Klusman terecht bij de Movember-actiesite. Daar probeert men geld in te zamelen voor de strijd tegen prostaatkanker. Niets mis mee. En mooi ook dat je kunt betalen via creditcard.

Standaard op de mailinglijst

Waar wel wat mis mee is: je komt pas bij het ‘betalen’-scherm nadat je je naam en mailadres hebt moeten opgeven. Je wordt bovendien op een mailinglijst gezet tenzij je dat uitvinkt.

(Makkelijk te omzeilen natuurlijk: je neemt gewoon een tijdelijk mailadres.)

Gulzig gedrag

Dit is gulzig gedrag: eisen dat de gulle gever niet alleen geld schenkt, maar ook zijn gegevens, zulks voor nader gebruik van de afdeling marketing.

De digitale collectezak laat ik dus even aan me voorbij gaan. Ik geef wel contant geld aan een knappe collectante in een winkelstraat. Als die om mijn nummer vraagt, is er tenminste nog een kans op een telefoontje dat wél gewenst is.