Vodafone en KPN Telecom proberen voor elkaar te krijgen wat het voormalige Oostblok nooit lukte: de communicatieinfrastructuur van het westen naar de knoppen helpen. Of op zijn minst uiterst kwetsbaar maken. Door Arjan Dasselaar.

U heeft vast wel eens gehoord dat internet bestand is tegen een kernaanval. Dat verhaal klopt niet helemaal, al is het zoals veel mythes gefundeerd op feiten. De bouwplannen die mede hebben gezorgd voor de realisering van internet, waren namelijk in theorie wel degelijk bombestendig.

Netwerken zaten vroeger meestal niet al te robuust in elkaar. Het telefonienetwerk was bijvoorbeeld historisch gezien erg kwetsbaar. De diverse verbindingen kwamen bij elkaar in grote centrales - het woord zegt het al - en dus zou een goedgeplaatste Russische (atoom)bom zo eenvoudig de communicatie tussen Amerikaanse steden kunnen platleggen.

Dood en Verderf

Daarom werd wetenschapper Paul Baran aan het werk gezet. Baran werkte bij de Academie voor Dood en Verderf, zoals de Russische krant Pravda de Amerikaanse denktank RAND in die knusse dagen van de Koude Oorlog ook wel noemde.

En Baran bedacht iets slims. Namelijk een netwerk waarin geen sprake meer was van een centraal knooppunt. Maar een netwerk waarin alle gebruikers met tenminste enkele andere gebruikers waren verbonden. Zo’n zogeheten gedistribueerd netwerk is veel minder kwetsbaar.

Allegaartje van netwerken

Internet is in de grond zo’n gedistribueerd netwerk. Het bestaat uit een allegaartje van aan elkaar geknoopte netwerken. Veel gebruikers van internet zijn zich hier niet van bewust. Ze denken dat ‘internet’ de naam voor een dienst is, zoals ‘Canal Digitaal’ dat is voor een abonnement op een pakket televisiezenders.

De waarheid is dat wie ‘internettoegang’ koopt, niets anders doet dan betalen voor gebruik van een oprit naar een wijdvertakt netwerk waarvan niemand echt de baas is. Internet is zelfs zo’n chaos dat er overal ter wereld zogeheten Internet Exchanges staan, waar al die verschillende systemen aan elkaar verbonden worden.

‘Baas’ van internet

Dat weerhoudt mobiele telecomaanbieders als Vodafone en KPN Telecom er niet van om zich te gedragen alsof zij heer en meester zijn over internet. De rare capriolen van KPN zijn op deze plek de afgelopen weken al voldoende beschreven en deze week kwam daar een vreemde actie van Vodafone bij. Dat bedrijf wil namelijk bedrijven als Google laten betalen voor de ‘gunst’ om via mobiel internet benaderbaar te zijn.

Waanzin. Niet alleen omdat Vodafone slechts de oprit biedt naar een veel groter netwerk waarvan het leeuwendeel niet door dit telecombedrijf is gebouwd, maar ook omdat het juist omgekeerd is: zonder innovatieve bedrijven als Google zou niemand een product als mobiel internet van Vodafone kopen. Misschien moet Google-baas Larry Page juist de rode telefoonrakkers maar eens een rekening sturen.

No surrender, no retreat

Het lijkt er inmiddels op dat de politiek ook doorkrijgt welke lentekolder zich meester heeft gemaakt van KPN en Vodafone. Maar mochten deze losgeslagen bedrijven doorgaan met hun aanval op netneutraliteit, dan geeft u dat eindelijk de kans om te doen waar u opa altijd over hoorde opscheppen: te dienen in het verzet. Dit keer zonder dat u greppels in hoeft te duiken.

Plenty mogelijkheden om af te rekenen met de ‘vijand’. U kunt uw wifi-netwerk openstellen voor de rest van de gemeenschap. Al dan niet via FON. U kunt ervoor kiezen alleen nog maar mobiel te bellen via uw telefoon. Of, als u technische kennis heeft, kunt u misschien helpen met het bouwen van het ultieme wapen tegen de mobiele providers.

Mesh-netwerk

De waarheid is namelijk dat in een dichtbevolkt land als Nederland het mogelijk moet zijn om een zogeheten mesh-netwerk uit de grond te stampen met behulp van mobiele telefoons. Dat zijn immers al zenders en ontvangers in één. Waarom dan nog de masten van mobiele providers gebruiken?

Bij zo’n mesh-netwerk wordt elke telefoon een knooppunt in het mobiele netwerk, waardoor een telefoongesprek tussen u aan de andere kant van het land en mij via de broekzakken van tal van Nederlanders toch tot stand kan komen. In vrijheid. Precies zoals Paul Baran het bedacht had, toen hij in 1964 nadacht over het bezweren van een heel ander Rood Gevaar.