Een bizar rapport gemaakt in opdracht van twee ministeries verklaart in één klap honderdduizenden bonafide internetgebruikers tot verdachten van een van de ergste misdaden denkbaar. Door Arjan Dasselaar.

Deze week verscheen er een heel dom rapport van de firma Faber. Bij die naam moest ik in eerste instantie denken aan de gelijknamige gashaardenboer. Mocht u alleen bekend zijn met centrale verwarming: een gashaard is een instrument dat hete lucht produceert.

Ook deze firma Faber, voluit ‘Faber Organisatievernieuwing’, blijkt daar goed in te zijn. Sterker nog, Faber Organisatievernieuwing produceert meer warm gas dan een kudde olifanten die zich te buiten is gegaan op een chili con carne-gala.

Wegvliegen

Helaas gebruikt Faber Organisatievernieuwing deze hete lucht niet om een ballon te vullen en ver weg te vliegen, maar om te proberen de burgerrechten in Nederland nog weer wat verder uit te hollen. Daarvoor gebruikt Faber het thema ‘kinderporno’, en dat is natuurlijk voortreffelijke timing, zij het dan over de ruggen van de slachtoffers van Robert M.

Want bedoeld of onbedoeld, dat is wel het effect van het rapport dat Faber Organisatievernieuwing heeft geproduceerd in opdracht van ondermeer het ministerie van Veiligheid en Justitie. Dit ministerie, waar een staatssecretaris werkt die deze job nooit had moeten krijgen, maakt er een gewoonte van om op een slechte manier in het nieuws te komen.

Preventieve fouillering

Staatssecretaris Fred Teeven en minister Ivo Opstelten mogen dan VVD-leden zijn, ik kon weinig liberaals ontdekken in het proefballonetje tot preventieve fouillering van alle internetgebruikers, waarover ik een paar weken geleden schreef. En van het rapport dat Faber Organisatievernieuwing in opdracht van ondermeer ditzelfde ministerie schreef, word ik ook al niet vrolijker.

Het is een slecht rapport. Het barst van de feitelijke onjuistheden, durf ik als columnist met enige kennis van het onderwerp te zeggen. Leest u bijvoorbeeld deze van blunders vergeven geannoteerde begrippenlijst, lakmoesproef van elk rapport omdat deskundigen die niet foutloos kunnen uitleggen wat ze bedoelen, de materie zelf ook niet snappen.

Uw persoonsgegevens

In dat rapport heeft Faber Organisatievernieuwing het over het opsporen van kinderporno. Bij Faber hebben ze bedacht wat een pedofiele internetgebruiker zoal typeert. Zo zou zo’n pedofiel pogingen doen om zijn IP-adres te verbergen. Als de politie uw echte IP-adres weet, kan die heel eenvoudig  uw persoonsgegevens opvragen. Ergo: verbergt u uw echte IP-adres, dan zult u wel een boef zijn.

Dat is niet mijn overdreven interpretatie, het staat echt zo in het rapport van Faber: ‘Zo zal iemand die het uniek identificerende ip-adres van zijn computer heeft verborgen, daarvoor een reden hebben die met behulp van een aantal andere parameters wellicht is te relateren aan kinderporno.’

Privacyschendingen

Daarbij gaat Faber er aan voorbij dat je misschien ook goede redenen hebt om anoniem te willen blijven. Bijvoorbeeld omdat de Nederlandse politie zich al veel te vaak in uw en mijn privésfeer mengt. Zo worden jaarlijks miljoenen keren de persoonsgegevens van internetgebruikers opgevraagd. Treurig, maar niet vreemd in een land waar ook al massaal wordt afgeluisterd.

Er zijn daarnaast hele volksstammen die hun IP-adres tijdelijk verbergen omdat ze via DaveProxy  bijvoorbeeld de laatste aflevering van een BBC-programma willen kijken. Auteursrechtelijk is dat misschien niet helemaal netjes. Maar zelfs Tim Kuik zal dat niet van dezelfde orde vinden als het verspreiden van kinderporno.

HEMA en Kwantum

Faber demoniseert dus legitiem gedrag omdat het ook illegale toepassingen kent. Zo lust ik er nog wel een paar. Voorbeeldje? “Kinderporno neemt veel opslagruimte in beslag. Mensen die externe harde schijven kopen, zijn dus extra verdacht.” En: “Kinderporno bekijken doe je natuurlijk niet voor een open raam. Hoog tijd om de HEMA en Kwantum te vragen wie er recentelijk velours gordijnen hebben besteld.”

Wie elke vorm van gedrag als verdacht beschouwt omdat ook criminelen het vertonen, redeneert wat mij betreft staatsgevaarlijk. Ik ga er dan voor het gemak vanuit dat die staat een democratische is, waar burgerrechten gerespecteerd worden en mensen onschuldig zijn tot het tegendeel is bewezen.

Laagste van het laagste

Zouden we de vage redenaties van de firma Faber volgen, dan wordt Nederland een staat waarin iedereen verdacht is omdat die een of meerdere gedragingen deelt met een crimineel. En niet zomaar een crimineel, maar een pedofiel. Oftewel het laagste van het laagste in de rangorde der boeven. Wie anoniem wil zijn, zou dus wel eens tot het ergste soort mens kunnen behoren. Aldus Faber dan.

Ik vind het verbijsterend dat politici die altijd graag Geert Wilders de maat nemen als het gaat om het demoniseren van bevolkingsgroepen, de afgelopen week zo stil zijn gebleven nu honderdduizenden, misschien wel miljoenen, bonafide internetgebruikers voor mogelijke misdadigers van de ergste soort worden uitgemaakt.

Stout visje

Jeanine Hennis, een nozele VVD-politica, is de uitzondering op de regel. En des te prettiger dat ze donderdag meedeelde dat het Faber-rapport in de prullenmand zal verdwijnen wegens de beroerde kwaliteit. Maar het is wel een beetje vreemd dat, reces of niet, de betrokken ministeries daar zelf geen officiële verklaring over hebben afgegeven.

Zoals hacker Rop Gonggrijp al aangaf, weten politici zich geen raad  met internet. Mijn interpretatie: daarom heeft het ministerie baat bij rapporten die impliciet pleiten voor massale opsporingsmethoden, want alleen met een groot sleepnet kan het af en toe een stout visje te pakken krijgen.

Maar wellicht – en hopelijk – ben ik dan net zo paranoïde aan het worden als de firma Faber.