Overheidssubsidie bij het aanleggen van nieuwe telecommunicatienetwerken is theoretisch ongewenst. Maar de praktijk vereist dat het kabeloligopolie wordt doorbroken. Door Arjan Dasselaar

Als je zoals ik geboren bent in 1832, dan weet je dat vroeger in veel gemeentes zogeheten Centrale Antenne Inrichtingen of CAI's uit de grond werden gestampt.

Met gemeenschapgeld werden deze vroege kabelnetwerken aangelegd om zo het antennewoud op rijtjeswoningen enigszins uit te dunnen. Met succes.

Het CAI-beleid was zelfs zo succesvol dat de kabelnetwerken geld waard werden. Veel geld. Gemeenteraden verkochten de netwerken aan commerciële exploitanten. Met de winst deden de gemeentes Belangrijke Leuke Dingen Voor De Mensen die zich thans niemand meer kan herinneren.

De kabelexploitanten wilden, en willen, hun investering graag terugverdienen. En winst maken, daar zijn het immers ondernemers voor. Logisch dus dat ze zich altijd verzet hebben tegen het openstellen van de kabelinfrastructuur voor derden.

Nierstenen

Ik schrijf dat 'logisch' met enige aarzeling, want zo'n liefhebber ben ik niet van kabelbedrijven. Sterker zelfs, ik vernoem mijn nierstenen naar ze. Zo heb ik dinsdagnacht nog UPC uitgeplast.

Dat komt doordat kabelbedrijven zich gedragen als het slechtste van twee werelden: commerciële schraapzucht is gekoppeld aan een ambtelijke ondoordringbaarheid waar menig Frans arrondissement nog een puntje aan kan zuigen.

UPC en Ziggo

Enfin, gelooft u niet mij, zoekt u gewoon even op Forumgrazer.net. Bijvoorbeeld op 'UPC' en 'administratie', of op 'Ziggo' en 'incasso'.

Ik snap dus dat de ganse interwebs op woensdag een beetje boos werden toen het College van Beroep voor het Bedrijfsleven oordeelde dat het kabelnetwerk niet open hoeft te worden gesteld voor derden.

Semi-monopolie

Die beslissing, vonden velen, mocht dan misschien juridisch wel deugen, maar gevoelsmatig toch niet. Want kabelbedrijven hebben op veel plekken een (semi-)monopolie.

Tuurlijk, er zijn alternatieven. Maar die hebben allemaal nadelen. Zoals Digitenne (weinig kanalen en geen HD-beeld). Of satelliet (veel zenders, wel HD-beeld, soms ook goedkoper, maar vaak verboden door huisbaas of woningbouwvereniging).

Schotel geen oplossing

Ik ben een satellietgroupie (op het dak van dit complex staan acht schotels) in bezit van een goed functionerende Dreambox, maar zelfs al zouden morgen alle panden in Nederland van zo'n installatie worden voorzien, dan is nog het monopolieprobleem daar niet mee opgelost.

Op de satelliet is namelijk voorshands weinig ruimte voor meerdere aanbieders. Wie Nederlandse commerciële zenders wil kijken, moet klant worden bij CanalDigitaal. Kortom, waar behoefte aan is, is een infrastructuur die meerdere aanbieders technisch mogelijk maakt.

Nijdig

En ja, als je dan weer eens de halve avond hebt lopen mopperen op je niersteen, pardon: UPC, dan word je natuurlijk wel nijdig op die rechters die de kabel niet openstellen.

Maar is het probleem niet veel simpeler, en veroorzaakt door de overheid, die nooit de CAI's hadden moeten verpatsen? En hebben de kabelbedrijven niet een klein beetje een punt als ze willen beschikken over datgene wat ze destijds door de overheid is verkocht: een bijna-monopolie in veel plaatsen?

Glasvezelsteun

Wie iets breekt, moet het betalen. In casu de overheid, oftewel wij allemaal. Daarom kom ik terug op een eerder standpunt: dat ik tegen overheidssteun ben bij het uitrollen van glasvezel.

Overheidssteun verstoort de markt, en daarom was ik lange tijd tegen dergelijke subsidie. Ook omdat het er aanvankelijk op leek dat telecomwaakhond OPTA er in was geslaagd de kabelmarkt open te breken.

Gepruttel van Tele2

Totdat de rechter de OPTA woensdag terugfloot dus. Nu een open kabelmarkt voorlopig niet aan de orde is - gepruttel van Tele2 daargelaten - is het tijd om ons collectieve verlies te nemen en opnieuw te beginnen.

En wel met een glasvezelnetwerk dat wordt aangelegd onder de strikte voorwaarde dat de infrastructuur open is, zodat alle aanbieders van diensten er tegen een redelijke vergoeding gebruik van kan maken.

Marktverstoring

Weliswaar is dat marktverstoring maar het is marktverstoring met een goed doel: om de negatieve effecten van een eerdere marktverstoring door de overheid - het verkopen van de CAI's onder verkeerde voorwaarden - op te heffen.

Laten we de aanleg van zo'n nieuw, open glasvezelnet niet verprutsen. Zoveel namen voor nierstenen heb ik nu ook weer niet nodig op jaarbasis.