Recent Google-vonnis bewijst: zelfs hoogopgeleide rechter heeft onvoldoende weet van informatiemaatschappij. Door Arjan Dasselaar.

Iemand die de verkeersregels niet kent, beschouwen we als een beetje vreemd. En wie ze wel kent, maar er zich niet aan houdt, als een asociaal.

Alle grappen over de politie ten spijt: de kans dat zo'n persoon een carrière als verkeersagent krijgt, is niet zo groot. Laat staan dat iemand die zelf de regels niet beheerst, mensen mag veroordelen wegens het overtreden ervan.

Boze handelaar

Op internet ligt dat gek genoeg anders. Dat blijkt uit de bizarre uitspraak van een rechter uit Amsterdam. Die wees onlangs vonnis na een klacht van de boze autohandelaar Zwartepoorte.

Zwartepoorte was niet zo blij met de site Miljoenhuizen.nl. Wie googlede op de woorden 'Zwartepoorte' en 'failliet', kreeg in de resultaten ondermeer Miljoenhuizen.nl te zien. De Google-samenvatting van Miljoenhuizen werkte de indruk dat Zwartepoorte failliet was gegaan. Voor alle duidelijkheid: dat was en is niet zo.

Rare samenvattingen

Rare Google-samenvattingen zijn geen zeldzaamheid voor wie twee zoektermen gebruikt. Wie mijn persoonlijke site doorzoekt op de woorden 'biefstuk' en 'koalabeertje' kan tot de conclusie komen dat ik mijn steak bij voorkeur nuttig met autobanden en koalabeertjes als bijgerechten.

Oftewel: de klacht van Zwartepoorte betrof geen geïsoleerd incident. Google vat websites op een geautomatiseerde wijze samen, en dat leidt soms tot gekke resultaten. Je zou mogen verwachten dat een rechter die uitspraak doet in zo'n zaak even zelf een middagje gaat experimenteren, of op zijn minst een deskundige inhuurt.

Google niet verantwoordelijk

Maar volgens de rechter was niet Google, maar Miljoenhuizen.nl verantwoordelijk voor de vreemde samenvatting. Want, zegt de rechter, Miljoenhuizen.nl had haar site eenvoudig kunnen aanpassen (pdf) en dan was er niets aan de hand geweest.

Juistem. Vrij vertaald: als u iets zegt wat een door mij gebouwde machine verkeerd kan begrijpen, dan bent u daarvoor verantwoordelijk. Had u uw mond maar moeten houden. Of iets begrijpelijkers moeten zeggen. Ik ga me maar vast opmaken voor de boze brief van het Koalabeertjes Bevrijdingsfront.

Belachelijk maken

Het belachelijk maken van deze rechter gebeurt al op genoeg plekken op internet. Leest u vooral de in meerderheid snerende reacties op het blog van ICT-jurist Arnoud Engelfriet. Dat maakt dat ik de handen vrij heb om me over iets anders druk te maken.

Het is tot daaraan toe dat er nog steeds mensen zijn die lijden aan wat Isaac Asimov het Frankenstein-complex (pdf) noemde: een irrationele angst voor techniek, die vaak wordt gemaskeerd als desinteresse.

Mond dicht

Maar als je dan niets met techniek te maken wilt hebben, of niet de moeite wilt nemen je erin te verdiepen, doe het gedeelte van de samenleving dat wel vooruit wil, dan een lol en hou je mond.

Gelukkig is de spreektijd van de rechter in de zaak Miljoenhuizen.nl voorbij. Maar Miljoenhuizen.nl is het woord nog niet ontnomen. De site gaat in hoger beroep. Terecht. Nu maar hopen dat ze bij het gerechtshof wel het verschil weten tussen een autoband en een biefstuk.