Soms is daar ineens zo'n spaarzaam moment, middenin campagnetijd, dat je proeft dat de kiezer toch niet helemaal mesjogge is. Door Peter Wierenga

Afgelopen weekend was het daar. Iemand zwaait met duizend euro, je ziet wenkbrauwen fronsen en een hoofd beleefd maar duidelijk zichtbaar heen en weer schudden. “Nee, bedankt, we hebben nog enig eergevoel meneer.”

Vooral opvallend is dat alleen onder de VVD-achterban enthousiasme te bespeuren valt voor het door Mark Rutte in de Telegraaf gelanceerde voorstel voor lastenverlichting. Duizend euro voor de hardwerkende Nederlander, zelfs de aanhangers van CDA en PVV die ooit in een triootje met de liberalen elkaars vingers aflikten, vinden dat veel te gortig.

Terwijl de premier verkondigt dat alleen zijn eigen partij het eerlijke verhaal vertelt, krijgt hij het etiket onverantwoord retour in de peilingen van De Hond. Dat geld moet toch ergens vandaan komen. Mij stuit vooral het concrete van dat bedrag tegen de borst. Alsof ik een stemhoer ben.

Socialist

Ergens diep in Rutte zelve zit een socialist verscholen, anders kan ik deze geste voor alle werkende broeders in een tijd van crisis niet verklaren. Als je zo vol overgave hebt bezuinigd, gaat die natuurlijke behoefte aan affectie des te harder branden.

Ruttes aanval op het socialisme was zo bezien eigenlijk een geval van zelfhaat. Of zou het toch leegte zijn, zoals oud-bondgenoot Sybrand Buma het noemde?

Je zou het bijna denken, na anderhalf jaar waarin Rutte het liberalisme als ideologie vergeten leek – alles om maar aan de macht te blijven met steun van de PVV en de SGP, zoals bekend geen grote vrienden van de vrijheid.

Portemonnee

Het zou me niets verbazen als sommige kiezers zich juist om die reden teleurgesteld van de VVD afwenden. Misschien niet veel, misschien net genoeg om het Torentje te verspelen. Zeker als vrijheid vooral “vrijheid in de portemonnee” betekent, woorden die Rutte nota bene letterlijk gebruikte voor die duizend euro.

Hij zal, zoals twee jaar geleden, met een eigen visie moeten komen, want uitgerekend het verhaal van Samsom wordt vanzelf “eerlijk” als de rest inconsequent blijft.

Anders kan hij de sleutels van het Torentje beter meteen aan een van die andere twee socialisten geven.