De kameleon. Zodra ik aan Zahra Bahrami denk, zie ik hem weer voor me. Door Peter Wierenga.

Een fotokiekje zoals we allemaal wel ergens hebben. Met een krokodil in Ghana, een slang in Marokko – ja ik beken, ik bén de lullige toerist pur sang.

Toch is het de kameleon die ik nooit aanraakte, die nooit meer uit mijn geheugen gaat. Dat prehistorisch uitziende beest, die mini-dinosaurus, in de handen van Zahra.

Zelf was ze ook een kameleon. De dame die verschillende paspoorten bezat, een huis in Londen en hier tegen de lamp liep voor cocaïnesmokkel.

Zestien kilo, Amsterdam Oud-Zuid kon weer een weekje vooruit. De dame die buikdanste, op feesten en partijen. Nog onwetend van het drama, dat ze misschien moest ondergaan juist omdát ze een vrouw was.

Zonder dierbaren

Opgehangen zonder eerlijk proces. Begraven zonder de aanwezigheid van dierbaren, op honderden kilometers. Of het nu om drugs was, of – waarschijnlijker – omdat ze meeliep bij de demonstraties tegen het regime: in beide gevallen barbaars.

Nederland waarschuwt Iran voor de laatste keer: ik kan er grappig over doen, maar laat ik dat nu eens niet proberen. Ook al is het schattig dat wij “dreigen” met het Internationaal Gerechtshof, terwijl ayatollah’s eerder het Perzische equivalent van “nuke ’em” zouden prevelen.

Zelfs Uri Rosenthal zal ik sparen – de minister die geen toestemming durfde te geven aan zijn Iraanse collega om te tanken op Schiphol. De Amerikanen zouden wel eens pissed kunnen worden over deze overtreding van de sancties.

Olie

Best ironisch dat we intussen meer dan een paar vaatjes olie importeren uit datzelfde Iran. Het getuigt van een volgzaamheid die ik niet kan volgen. Ook al zullen we nooit weten of Zahra gered had kunnen worden, het is een blamage dat er helemaal geen gesprek kwam met de Iraanse minister van Buitenlandse Zaken. Uri ging diep door het stof in de Kamer. En je gaat mij niet vertellen dat hij lekker sliep.

Nu is hij als de kameleon die plots een andere kleur aanneemt. Terug met die ambassadeur!

Bemiddelaar

Is dat oorlogstaal-bij-wijze-van-compensatie? Maar wat kunnen we anders, als de deur in ons gezicht wordt dichtgegooid, als we landgenoten in de cel niet mogen bijstaan, als we zelfs onwetend worden gehouden van hun lot. Achter de schermen, desnoods met een bemiddelaar, is dan de enige plek die rest.

De echte hoop is op een omgekeerde islamitische revolutie – dat Tunesië en Egypte de inspiratie vormen voor een hernieuwde opstand tegen de ayatollahs en Ahmadinejad. Dus dat Egypte geen Iran wordt, maar andersom. Als het aan oppositieleider Mousavi ligt, gaat dat inderdaad gebeuren.

Ik mag dan wel geen Pers zijn, maar laat me dromen – laat me - dat de dood van Zahra Bahrami een van vele vonkjes is die de onderdrukkers in vlammen zullen doen opgaan.