Waarom we de Grieken moeten helpen? Welbegrepen eigenbelang. En omwille van – op zijn Šimeks - de “Frái-hait”. Want je beseft pas hoe kostbaar vrijheid is, als je haar niet meer hebt. Door Peter Wierenga

65 jaar na de bevrijding heft de club van oud-verzetsstrijders zichzelf op. Zeldzame helden - bijna nergens werden zoveel joden afgevoerd als in het gezagsgetrouwe Nederland - die we moeten blijven koesteren.

Een tv-interview met Bill Minco, joods verzetsstrijder die Auschwitz overleefde, zal me altijd bijblijven. Minco wist de Duitsers te vergeven en hield tegelijk de herinnering aan de oorlog levend. Vier jaar geleden overleed ook hij.

Welvaart

Mijn generatie heeft niets dan vrede en welvaart gekend. Wij sneuvelen alleen in verre landen, om anderen aan vrijheid te helpen. Nederland had het extra beetje geluk dat het bevrijd werd door de Yanks, en niet door de Sovjettanks.

Aan de andere kant van het IJzeren Gordijn heerste de onvrijheid van de marxistische doctrine. Hoe mooi het communisme ook mag klinken, het leidt onvermijdelijk tot een dictatuur. Laat de crisis niemand in de waan brengen dat Marx géén valse profeet zou zijn.

Frái-hait

Wie kan dit mooier verwoorden dan Martin Šimek in De vuurvliegjes achterna, het boek over zijn vlucht uit communistisch Tsjechoslowakije?

Zoals de aandoenlijke presentator over “Frái-hait” spreekt, zich verbazend over de kleinste zaken die hier zo gewoon zijn, terwijl zijn eigen vader – een filosoof – wegkwijnde in een Praagse fabriek… Vrijheid, het kostbaarste goedje op aarde, maar dat besef je pas als je het niet meer hebt.

Politiek verband

Daarom is de Europese Unie, waar de Oost-Europese landen nog maar zes jaar bijhoren, een geweldig experiment. Bedoeld om Duitsland en Frankrijk in te kapselen in een groter politiek verband en oorlog uit te bannen, is zij uitgegroeid tot een baken van vrede en vrijheid voor het hele continent – inclusief Portugal, Spanje en Griekenland, die eerst het juk van rechtse militairen moesten afwerpen. In een wereld waar vrijheid onder druk staat van tegenkrachten als Rusland en China, is een sterk Europa cruciaal.

Maar met de kredietcrisis woedt een zware storm over het Avondland. 65 jaar na de oorlog zijn de rollen omgedraaid. Nu is Duitsland de redder van Europa, als belangrijkste financier van de mega-lening voor Griekenland. De euro staat op het spel, en die monetaire unie torst het politieke verbond op de schouders. Het reddingsplan kwam langzaam op gang, maar Angela Merkel verdient alle steun.

Helpende hand

De Tweede Kamer debatteert er vrijdag over. Ook wij kunnen niet anders dan de helpende hand uitsteken, uit welbegrepen eigenbelang. Tuurlijk moeten de frauderende Grieken ook zelf bloeden.

Maar gaat Griekenland failliet, dan dreigen Portugal, Spanje en Italië het land achterna te gaan. Die paar miljard is misschien niet zo heroïsch als een overval op nazi’s in bezettingstijd, maar toch… een bescheiden bijdrage aan de vrijheid.