Zwitserse moslims mogen geen minaretten meer bij hun moskee bouwen. In Nederland hadden katholieken tweehonderd jaar lang met geloofsbeperkingen te maken. En die gingen een stuk verder. Door Anno.

Willem van Oranje streefde in 1572 naar eenheid tussen de aanhangers van de verschillende geloven. In de stadsbesturen benoemde hij protestanten, katholieken en mensen die twijfelden tussen de religies.

Maar het was vanaf 1573 verboden om katholieke kerkdiensten te houden. Iedereen mocht geloven wat hij wilde, maar trouwen of kinderen laten dopen kon alleen in de gereformeerde kerk.

Veel katholieke kerkgebouwen werden protestants. Holland en Zeeland namen kerkschatten in beslag om de oorlog tegen Spanje te bekostigen. De paus trok zijn bisschop uit Utrecht terug, maar sommige priesters gingen door.

Zij hielden katholieke diensten in zogenaamde schuilkerken: woningen of schuren waar van buiten niets aan te zien was, maar die van binnen als katholieke kerk waren ingericht.

Stap verder

Maurits, de zoon van Willem van Oranje, ging een stap verder dan zijn vader. Bij het benoemen van stadsbestuurders en rechters zocht hij "vrome en gekwalificeerde personen die loyaal zijn aan de christelijke religie van het vaderland".

Het gereformeerde geloof was niet verplicht, maar vergrootte wel de kans op een benoeming in een hoge positie. De nieuwe bestuurders lieten ook de armenzorg voortaan via de protestantse kerk lopen. Protestantse stadsscholen kregen het monopolie op de vakken Frans, rekenen en schrijven.

Gedoogd

Buiten de steden kregen katholieken meer ruimte. Rondreizende priesters werden meestal gedoogd. Ongetrouwde katholieke vrouwen gaven wat onderwijs. Het aantal katholieken groeide zelfs iets, tot ruim één derde van de bevolking. Maar het duurde tot 1795 voor de katholieken gelijke rechten kregen.

Het katholieke geloof werd twee eeuwen lang gedoogd, maar angst voor de katholieken was er niet. Die was er eeuwenlang wel voor moslims uit Afrika en het Midden-Oosten. Ze werden gezien als het grootste gevaar voor christelijk Europa. Lees hier mee over de 'Barbaarse hordes' die zeer werden gevreesd.

De column Anno NU geeft wekelijks een stukje geschiedenis bij het nieuws. Reageren? Ga naar www.anno.nl.