Gisteren verbood een rechter de staking in het openbaar vervoer in de grote steden, aangekondigd door Vakbond AbvaKabo. Diezelfde vakbond nam in 1983 het voortouw bij de ontwrichting van Nederland met een van de grootste stakingen ooit. Door Anno.

Wekenlang was het chaos in herfstig Nederland. De ambtenarenvakbonden hadden het werk neergelegd.

Het huisvuil werd niet opgehaald en lag in grote hopen op de stoepen te stinken. Ratten hadden vrij spel. De post bleef onbezorgd. Veerdiensten lagen stil. Trams en treinen reden niet of met veel vertraging.

Crisis

De oorzaak? Nederland zat midden in een zware economische crisis. Per maand kwamen er 15.000 werklozen bij. Het groeiend aantal uitkeringen en de verminderende inkomsten uit het bedrijfsleven, drukten loodzwaar op de staatskas. Het kabinet-Lubbers besloot daarom een streng en zakelijk bezuinigingsbeleid te voeren.

De ambtenaren moesten 3,5 procent van hun salaris inleveren. Ze waren woest. Vooral op Koos Rietkerk, de minister van Binnenlandse Zaken en daarmee de baas van alle ambtenaren. Maar Rietkerk hield voet bij stuk.

Belofte

Lubbers deed, buiten medeweten van de andere ministers om, nog een poging om tot een verzoening te komen. Hij verscheen live op het NOS-journaal met de belofte niet 3,5 maar slechts 3 procent te korten.

De vakbonden vonden de handreiking een lachertje. Overheidspersoneel had al weken actiegevoerd en kleine stakingen georganiseerd. Onder leiding van AbvaKabo-voorzitter Jaap van der Scheur werd nu besloten er echt de beuk in te gooien.

De ambtenaren (waaronder toen ook nog het NS- en PTT-personeel behoorde) legden massaal het werk neer. Nederland raakte volledig ontregeld.

Het mocht

Rechtszaak na rechtszaak volgde, aangespannen door de staat en gedupeerde bedrijven. Twee weken lang mochten de stakers hun gang gaan. Maar toen de schade echt te groot werd, greep de rechter trefzeker in met de historische woorden: "Het mocht, maar het mag niet meer."

Tachtig jaar eerder kwam er uiteindelijk, dankzij een aantal snel bedachte anti-stakingswetten, een einde aan een succesvolle staking in het openbaar vervoer. Lees hier alles over deze ´moeder aller stakingen´.

De column Anno NU geeft wekelijks een stukje geschiedenis bij het nieuws. Reageren? Ga naar www.anno.nl.